Изображения страниц
PDF
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors]

dici possit, sed aiι illum imaginem non modυ Deiιatis, sed etiam unilatis paterlto perfectissimam esse, atque ideo ex Patre prodeuntem, φuia ad Pa1ris similitudinem siι expressa, κατά γνώμην και προαίρεσιν, id est, ex voluntale et proposito Ρatris, non ex naturae necessitate; guae tamen imago, alia sit a paterna Deitate, minor, impar, φuae dignatione quidem Patris in ortu suo Dei nomen acceperiι, sell non vere et proprie Deus sit. Εx Deo autem et ex substantia Dei esse Filium dicit ratiοne similitudinis; quemadurodum imago cujuspiam a peritissimo pictore concinnata, ex eo et ex persona ejus expressa eumque perfecle exhibere dicitur : etsi alterius et diversae substantia sil; ita Filius, secundum Εusebium, ex substantia Dei et ex Deo esse dicitur, φui est imago ex Deo expressa, Deun perfecte repraesentans, etsi allerius ct diversae substantiae siι. In quo sane Εusebius a recιο ratiocinandi genere immane quantum aberrat : nam ex communi et recepto hominum usu, qui vere gignitur, gignentis substantiam plenam integramque accipit, ut filius vocari possiι. Εά quippe est filii proprie dicti ratio, ut eamdem prorsus quam pater naturam υblineat: alias, non filius, sed opificium eriι; eamdem, inquam, specί" naturam in rιώus creatis, quae multiplicari p0s, sunt : eamdem vero numerice in divinis, quia na"

ιura Dei cum multiplicari nequeat, utpote infinita, Α men ille ubique alias cum de Filio loquiιur respuit,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

et soli Ρatri competere dicit : parique modo tetragrammon πΥπ", quod passim ait in his Commentariis uni Patri competere posse, semelin commen1ario itemque semel in Demonstratione evangelica, ait Filio nonnunquam ascriptum fuisse, accommodate scilicet, neque proprie, ut alibi de Dei appellaίione diclum est. Νοn sempίternum autem fuisse Verbum ante creationem probat hoc dilemmate Εusebius, in loco Contra Μarcellum superius memoralo : Si Filius siι αίδιος sive sempiternus, vel duo erunt sempilerna, nempe Pater et Filius, quod est a fide absonum; vel Ρater et Filius unum erunt Sempίternum, quod est Sabellianum. Αnle creationem igitur Verbum non sempiternum esse docuit Εusebius; neque tamen res creatas slatim post Verbi ortum editas esse putat, sed inιerpositum spatium inter Verbi et opificiorum productionem constituit ille : qua in re paulum dellectere videlur ab Αriana sectie principibus, qui Verbum ad rerum omnium creationem productum sine intermedio spatio arbitrabantur, ut illo Deus ad opificia edenda ceu instrumento uteretur.

[ocr errors]

Εn ergo totam Εusebiana theologia summam. Unus verus ab aeterno Deus Ρater fuit, φui omnibus atque etiam Filio suo praeexsistiι : Filiumque sibi postea non ex necessitate naturae, sed ex libero voluntatis arbitrio ac proposito, produxit ex substantia sua : non substantiam suam sive ιοιam, sive decisam, Filio communicans, sed substantiam aliam ad sui per omnia similitudinem et imaginem proαucens: quantum scilicel potest substantia a Deo diversa Dei imaginem ferre : nam longe impar et minor Ρatre Filius esι. Cum aulem imago illa una Deum perfectissime, quantum fieri potest, repraesentet, non substantiac modo Dei, sed eliam unitaιis ejus imago est. Unde ob illam unicam et singularem similitudinem, Filius ab origine Deus vocatus et factus est, θεοποιηθείς : qui etsi vere Deus dici non possit, si cum Patre comparetur, comparate ιamen ad creaturas vere Deus dicitur : φuia ipsa imagines Dei longe imperfectiores sunt. Ωuare αυ

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

gesta, quam scripta.

Αι φui purgatum Εusebium volunt, cum veteres, ιum recentiores, in medium ejus dicta afierunt, φuae catholicum hominem arguere pugnant, hujusmodi sunt, quod dixeritille ex Deo, et ex substantia Dei esse Filium, φuod vere Deum et αυτόθεον predicaverit, quod aternum, φuod ομοούσιον, φuibus nos omnibus, ipso Εusebio usi interprete, jam occurrimus. Verum haec illi ex arbitrii sui sententia, neque ex ipsa Εusebii mente, pluribus in locis expressa, comprobare nisi sunt : alii quoque interpretis versione decepti, ex libris de Demonstratione et contra Μarcellum, Latine ιantum lectis, ad eam opinionem accesserunt, pars Μarcelli dicta pro Εusebianis subειituenιes, aeternum ab Εusebio Filium praedicari arbitrati sunt : nulli hosce Εusebii Commentarios :nspexerunt, ubi palam ille menιem suam aperit, et nonnisi comparate ad homines Filium vocari Deum insinuaι. Εgo vero me profileor hac in quaestione nihil prejudicati aιιulisse, sed pronum semper ad miliorem ferendam sententiam, Εusebii scripta assidue lectitasse, ponderasse dicta et sententias, ac demum rei perspicuitate victum, contra Εusebium ί calculum posuisse. Certe, ut initio dixi, Εusebii gesta cum scriptis ita consonant, uι hino etiam tesιatior animus sententiaque illius omnibus esse valeat. Αb exordio enim Αrianismi ad obiίum usque cum Αrianis concordissime vixit, nascenti haeresί nomen dediι; in Νicaena synodo, quantum licuit, Catholicis obstitiι; sed φui apprime calleret Concedere ιempori, demum cessit et subscripsit : sic enim suadebat timor, non diuιurni magister oflicii : qua enim menιe id egerit, sibi subditis populis sic enarravit, ut sibi pristina repetendi, sicubi licerel, adiιum reliquerit. Νοn diu vero posιea ficte reconciliatam cum Catholicis gratiam disturbavit; ut nescias plusne operae in pellendo Athanasio posue, riι, quam in restituendo Αrio. Contra Μarcellum intemperantior fortasse φuam debuerat, non plus ad propulsandum illum, quam ad purgandos Αrianorum primipilares scripsit. Ηistoriam Νicaenae synodi fuse narraviι, et quasi per dissimulationem ignorandi, φuia gestorum pudor silentium imperabat, ne verbum quidem fecit de Αrio et de Αriana haeresi : quod perinde est ac si quis Τridentina synodi historiam ιexens, de quibusdam εκ παρέργου gestis ageret, de Luthero nihil. Si cum ιalibus gestistalia scripta non obsint quominus Εusebius catholicus dicatur meo periculo, memo unquam fuit aut futurus est, quin Εusebianis conditionibus orιhodoxus dici valeat. Nihil moror eos qui Εusebium ante Νicaenam guidem synodum Αrianice sensisse ac scripsisse falentur, postea vero secus : nam cum sine controversia hos Commentarios et libros Contra Μarcellum, unde perspicuas et frequentes Αrianismi notas eruimus, longe post illam synodum ediderit, inutilis prorsus illa distiιιclio : nam ut νere de Εusebio dicatur, nec pαnituit cα-pisse, nec

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]

rerum explicationem aggrediatur, nihil mirum sί frequenter aberret : omnia quippe sunt incerta, cum semel ab Εcclesiae statutis discessum est. Νam cum arcana Deitatis et religionis, ab humano sensu remotissima, Νumen ipsum ιradiderit, nonnisi ejusdem Νuminis ope et afilatu ea possunt explicari ac recte percipi : ac cum uni Εcclesia earumdem rerum arbitrium Deus permiserit, ipsi soli eadem explananti se adfuturum polliciιus est. Νihil itaque insolens est, si Εusebius, qui plerumque Scripturarum et Εcclesiae dogmata ex sensu et opinione sua aestimare ausus est, in multis lapsus sit. Ει jam quidem ejus de Verbo Dei menιem, ex ejusdem Εusebii scriptis, Αriana labe vitiatam commonstravimus, superest ut caelera Commentariorum loca, ubi vel helerodoxa vel suspecta ιradidisse videtur, breviter expendamus.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

damnandum genus humanum esse ob Αdami inob- Α pro istis accipiamus, necesse est mos sanclam Virgi

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small]

Ρassim Εusebius in his commentariis de humanitate Christi, guasi de persona quadam propria, verba facere videtur, dum sexcenties humanam, quam Christus assumpsit naturam, hominem Serυαίoris, et hominem Christi nuncupat, et alium a Werbo Christi hominem indicare videιur : quod loquendi genus secundum haec multis nominibus suspectum esse cospit, cum haeretici quidam, Verbum Dei in hominem ex Μaria. natum, periude alque olim in prophetas, advenisse pugnarent : maxime vero postea, cum horum vestigiis insistens Νesίorius, duas in Chrisίο personas esse altirmaret. Werum antequam hac in re novarent haeretici, SS. Patres ab his loquendi generibus non abhorrebant. Νam Αιhanasius virum ex Μaria natum, hominem Dominicum, non semel appellavit. Εpiphanius similiter hac loquendi formula esι usus. Quia

[ocr errors]

esset obortum, haec (idei capita non erant certis verborum limitibus circumscripta. Ωuare non videιur Εusebius ea de causa in novatae fidei suspicionem vocari posse. Secus tamen bene multi aestimant, ac Εusebium duas in Christo personas staιuisse persuasum habent. Werum cum ea de re Εusebii tempore nihildum controversum aut quaesitum fuisset, non in promptu est dicere novandine studio ac de industria, an perfunctorie et obiler locutus sit. Cui posteriori sententiac libentius astipularer, φuia non semel ille Β. Virginem vocat Θεοτόκον: quam vocem respuebant, qui duas in Christo personas esse arbitrabantur. Vox autem illa Εusebii tempore a Ρatribus frequentabatur. Οccurrit enim in epistola Αlexandri Αlexandrini ad Αlexandrum Βyzantinum, et apud Αthanasium frequentissime.

[merged small][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ιestate donati sunt,

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]
« ПредыдущаяПродолжить »