Изображения страниц
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors]

Clementina, cum scriberet Clemens Αlexandrinus. Β que fabulis,«quae quaestiones praestant magis guam Constat enim eum in hao sententia citanda me- Αilla quae adduximus testimonia et αυae postea di

[ocr errors]

aedificationem Uei quae in fide est. » Ηaec de testimonio S. Polycarpi, ex quo patet, duanta cum ratione asseramus, illius aetate epistolas quas defendimus exstitisse. Εusebius etiam duos generales epistolarum characteras notat, de traditione apostolica, et haeresibus aevi Ignatiani, duibus no strae optime respondent ; αμοd hic monendum tantum duxi, nec ulterius urgendum ; Πuod Εusebium epistolas nostras vidisse atque descripsisse vel ipsi adversarii fateantur. Νec tantum testimonia quae Ignatiana generatim et universe describunt, epistolis hiscc apprime congruunt, sed et ea quae particulatim a testibus productis ex Ignatio sunt excerpta et in ipsorum libros sub ejus nomine transcripta, in codice nostro totidem fere verbis reperiuntur; ut ex accurata collatiοne singulorum testimoniorum qua attulimus cum Μediceo codice planissime apparebit. Cum aulem omnes sententiac a veteribus particulatim transcripta, antequam alia epistolae confictas, aut hae ipsae interpolatae sunt, ex nostro codice desumptae appareant , cumque postea nullum testimonium vel ex fictis, vel ex assumentis catalogo nostro adhibuerimus, eosque testes tantummodo citaverimus, φui antiquis, veris, et puris epistolis utebantur non potest non haec testium indeficiens successio summam epistolis nostris fidem, αυod ad externum argumentum attinet, conciliare. Illi enim ipsi, gui de germanitate septem epistolarum ab Εusebio memoratarum dubitabant, banc potissimum rationem afferebant, quod verba Αthanasii, Τheodoreti aliorumque veterum in iisdem, prout tunc etiam Graece, sed interpolata, exstabant, non comparerent ; ut ex iis constat, guae in Ρroαnnio latius disseruntur. Αt φui Catalogum testium a nobis confectum inspiciet, omnia testimonia a veteribus excerp1a in epistolis nostris, ab omni assumento liberis, iisdem fere verbis diserte contineri reperiet. Νeque vero ullum de industria practermisimus, praeter unicum illud S. Hieronymi, 1, ΙΙΙ, « Αdversus Pelagianos : Ignatius vir apostolicus et martyr scribit audacter: « Εlegit Dominus apostolos, qui super omnes homines peccatores erant.»

moriam fefelisse, et Ignatium pro Βarnaba posuisse; in cujus epistola quam nunc habemus, ea τerba exstant : et ex quo Οrigenes ante Ηieronymum eadem produxerat.Ρosuit itaque Ηieronymus Ignatium pro Βarnaba, ut alibi Clemens Αlexantrinus Βarnabam pro Clemente. Cum igitur omnia testimonia priorum saeculorum, ex S. Ignatio particulatim excerpta, inde libris veterum Patrum, ιanquam tot flores, sparsa , cumque post has epistolas corruptasaliasque confictas, tot tamen etiam ex puris adducta, in his epistolis totidem fere τεrbis compareant, jure ac merilo easdem eidem S. ίgnatio, cui illi omnes tribuerunt, ascribendas contendimus, Denique hinc etiam argumentum ad asserendas S. Ignatio has epistolas non leve elicimus, guod nulla vetustiorututemporum aetatem prae se ferentia jam scripta exstent ; de quorum veris auctoribus aut hoc aut priore saculo ulla cum ratione dubitatum est,quin aut a veteribus non fuerint omnino agnita, aut si forte ab aliquibus agnita sint, de iisdem tamen in Εcclesia Dei ab aliis aut dubitatum aut disputatum fuerit. S. Glementis opistolam secundam non ejusdem auctoris esse cum prima τωlunt viri docti, licet utraque in Canonibus apostolicis pariter probetur, et ab Εpiphanio aliisque agnoscatur. Αt hoc primo indicavit Εusebius, dein Hieronymus et Photius. Dionysii Αreopagitae libros male tanto viro ascriptos, et sub ejus nomine fictos jam plurimi contendunt, atque inter eos ma

Σime Dallaeus. Sed hos ipsos prius, ob testimonio- Ο

rum defectnm, rejecit cum suis Hypatius , et post eum multi, etiam ob materiam, Αreopagitae esse negarunt, ut ostendunt Μaximus et Τheodorus, gui eosdem infeliciter defendere conati sunt. Ηermae Ρastorεm universi hac aetate fere condem nant : idem multi Οrigenis aevo, ipso teste, Ιecerunt, ut et Τertulliani , et si verum esset, guod Latini postea tradiderunt, librum eum a Ρii pontificis fratre scriptum fuisse, esset sine controversia supposititius. Ρrochori libellus De υιία S. Joannis haud immerito rejicitur, ut et llisloria apostolica Αbdia Βabylonii,quem post Ηegesippum scripsisse observat Gerardus Vossius, addere potuit et post Ruftinum, nam verba Ηegesippi apud Αbdiam ex Ruffini translatione sunt transcripta. Sed de utroque altum apud veteres silentium. Ρassio S. Αndrea a presbyteris et diaconis Εcclesiarum Αchaiae, ut volunt, scripta adhuc controvertitur, sed tam autiqui maximeque venerandi monumenti, si verum esset, nemo veterum meminit, neque ante finem octavi saeculi a quopiam memoratur. Reliqua εtiam quae vetustatem summam prae se ferunt scripta, et hoc, vel praecedente saeculo, viris docts spuria videntur; vel alto atque diuturno veleπum silentio damnantur, vel a veterum a liquibus, diu ante nostra tempora, rejecta, aut saltem in dubinτη vocata sunt. Αt de Ignatii epistolis neutrum horum dici posse

cenda sunt clare evincunt; nam alto silentio condemnari non possunt, qua ab initio recepta atque summopere laudata sunt , et am S. Ignatii revera genuine essent, nemo veterum, memo recentiorum dubitasse se diserte dixit : nemo spurias et commentitias fuissesuspicatus est,antequam primo aliqua Latine sunt impressa veteribus prorsus incognitae, aliae eliam Latine tantum primo, dein Graece, sed cum aliis juncta, qua recentioribus tantum Graecis agnitae sunt, illanque ipsae, a veteribus probata, nonnisi multis assumentis contaminatae apparerent. Cum igitur jam tandem antiφuissimae Ignatii epistola a sequioribus sint discriminatae atque disjunctae, ab assumentis atque corruptelis liberatae, nitorique pristino restitutae, simulque cumulatissimis uniuscujusque steculi testimoniis confirmatae, neque φuisquam veterum appareat, gui de earum suppositione quidquam hariolatus sit, nulla ratio vel excogitari potest, ob quam earum veneranda antiquitas et auctoritas debita in dubium sit revocanda , aut si ulla excogitari possit, ea ex ipsa epistolarum materia elici debet, guam in sequenti dissertatione ab omni suspicione liberabimus : hac interim justissima praesumptione contenti, tot vetustissimos doctissimosque Patres cum sequacibus in Ignatianis non errassse, gui tanto consensu in nullo alio celebri et antiquo ecclesiastico scripto nos fefellisse hactenus deprehensi sunt.

[ocr errors][ocr errors]

D Ut hoc externum argumentum a testimoniis penem epistolarum quas defendimus, per ducentos Α pares habeas. Sed ecce auctores hi, quotquot sunt,

titum vim eam qua pollet obtineat, et illibatum conservetur, haud meliori methodo uti me posse sentio, φuam si ea omnia, φua adversarius ad ipsum labefactandum excogitavit, porro examinanda proponarn. Οbservo autern ea ad tria capita commode reduci, et in hunc ordinem luculenter redigi posse. Ρrimo, ille etiam testimonia adducit. φuibus suam de suppositione epistolarum sententiam confirmet. Secundo, testes nostros, ab Hammondo prius adductos, vetustissimos pracipue,rejicit, aut invalidum plane eorum testimonium reddere sigillatim conatur. Τertio, argutnenturh a testimonio negativum fabricatus est, qua probare nititur, nemipost Ignatii mortem annos meminisse, et inde con cludit, ab Ignatio non fuisse conscriplas. Ιncipio a testibus abadversario contra nostrorum aciom miro modo productis, vel potius subductis. Ιllos enim.« non tam ad constituendam sententiam, φuam ad depelendam invidiam » adduxisse se fate, tur in eum, scilicet, finem, ut probet Salmasium et Βlondellum non fuisse primos, qui has epistolas confictas putarent. Ομιsquis enim aucίον Stichomeικία, φuam adducit, fuit diu ante Salmasium et londellum υι.riί. Οpponit igitur Stichometriam Ηammondo, prorsus inconcinne. « Ηujus vero, in, quit, Στιχομετρίας auctoritas our non tanti apud nos esse debeat,quantisuam viri doctissimi esse cupiunt non video. » Αt si qua sit iilius Stichomelrit auctoritas, ea non Ηammondo, sed Ρatribus opponenda fuit, ab Hammondo contra Salmasium et Βlondellum productis, Polycarpo, Irenaeo, Οrigeni, vel saltem Εusebio, Αthanasio, Basilio, Chrysostomo, Ηieronymo, Τheodoreto, Gelasio, aliisque : non enim quaritur, an Stichometria auctoritati praeferenda sit auctorilas Hammondi,sedutri potius credendum sit, Salmasio sola Stichometria armato, an Ηammondo SS.Ρatrum, et omnium saeculorum testimoniis stipato. Νimis igitur subdole hoc testimonium adducit Dallaous, ad depellendam inυίdiam tantum, quo postea ad confirmandam sententiam suam saepissime utitur : et quam infirmum sit cum probe conscius esset, ita omnino proposuit, ut nescias, utrum pro argumento haberi voluerit, necne. Si titulum capitis quarti, guinti, et reliquorum inspiciamus, argumentum est primum ; si caput duin tum spectemus,nullum est, ibi enim primumaliud, a silentio scriptorum ecclesiasticorum ante Εusebium ducitur. Semper tamen postea argumentum hoc sive primum, sive nullum, maximi facit, et ubique fere inculcat. Αc revera si hoc argumentum sive primum, sive nullum, illi eripiatur, reliqua plane, quae nos spectant, nulla erunt. Αudiamus igitur adversarii testes non sinepompa productos. «Εcce auctores habemus, inφuit, et multis ante nos saculis denatos, et ab omnί contra hierarchiam suspicione semοtos, qui omnia Ignatii scripta rotunde ac sine ulla haesitatione ad apocrypha relegarunt in Stichometria Georgio Syncello in libro antiquissimo praefixa».Ωuaesote, virdoctissime quot auctores habes in illa Stichometria Syncello praefixa ? ostendas numerum, edic nomina. Αn ita numeras, quemadmodum ille apud Ρlautum ? Οuot erunt ? Εgo, et Μenaechmus, et Ρarasitus. Jam isti sunt decem : nam Parasίtus Οcto hominum officio fungitur. Stichometria, αμam vis Syncello praefixam, aut nullum certum auctοrem habet, aut unicum certe. Αη Νicephorum tuum, si modo is sit, cum Ignatio tuo epistolico bicorporem, aut tricorporem facis 2 Certe in multo plures dividi oportet istum incerti 1aris homuncionem, ut testes nostris vel numero

omnia Ignatiί scripta ad apocr/pha relegarunt. Ρro unico scriptore, nescio quo, auctores nescio quot Syncello praefixos , et ubi nudum Ignatii nomen scriptum est, omnia ejus scripta legi vult vir docctissimus. Ut autem majorem Slichometria sua jamjam producenda auctoritatem conciliet,gravem querelam prius instituit, guod tam inumerito υίri docti de Salmasίι /ide dubilauerint, duem editio Νicephori Ρarisina ab omni suspicione liberavit.Ωuinam autem sunt ex nostris partibus viri docti, qui de Salmasii fide tam immerito dubitarunt ? Certe Usserius Stichometriam, guam Georgii Syncelli et Τheophanis operi praefixam in antiquissimo exemplari se invenisse narrat cl. Salmasius, non diversam esse ab ea,quam inter Ρetri Pithaei opuscula Graece et Latine habemus editam, existimare se professus est. Quod non est hominis Salmasii fidem elevantis, sed potius confirmantis, et sua conjectura suffulcientis : quam non minus quam Salmasii fidem Εditio Ρarisina postea confi! mavit. Hammondus etiam de auctoritate Stichometria τιullam sibi cum Salmasio litem fore professus est, illamque a Walone laudamqueab Indiculo a Ρithaeo edito non proculabesse recte colligi, vel ex titulo Georgii asseruit.Νon agitur de fide Salmasii Hammondus magis quam Usserius dubitavit : αδέσποτον στιχομετρίαν eam vocat meritissime, guia ipsam ita Salmasius produxerat, neque ei ullum auctοrem assignaverat. Ρroduxerat eam ex ms. codice, tanquam sibi soli viso, nulla auctoris Stichonιetria mentione facta ; de tenebris igitur conqueritur Hammondus haud immerilo ; vix enim credibile fuit, voluisse quemquam Stichometriam in mss. latitantem, et incerti tituli, test em citare, cum eadem in maxima luce, et sub speciosissimo titulo, non tantum auctoris, sed etiam interpretis poneretur. Εdiderat enim eam Graece ad Εusebii sui calcem Josephus Scaliger, Chronologiao Νicephori patriarchae Constantinopolitani suffixam : ediderat eamdem sub ipsius Νicephori nomine ex veteri codice Carpensi Ρetrus Ρithaeus, cum Αnastasii Νicephoro supparis Latina interpretatione, quam nos postea inter Criticossacros edendam curavimus. Μonuerat Joannes Seldenus, libro De successione in pontificatum Ηebraeo

[ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small]

Itinerarium Τhomao, versus 1, 600. Εvangelium secundum Τhomam, versus 1, 300. Doctrina apostolorum, versus 200. Clementis ("), versus 2, 600. Ιgnatii et Polycarpί. Εx his nego ullo modo probari posse epistolas S. Ignatii Εusebio visas ab auctore Stichometria pro supposititis habitas fuisse.Νudum enim hic Ignatii nomen ponitur,neque vel de epistolis,vel de suppositione quidquam affirmatur.Lt autern id quod vo1unt prob nt adversarii,necesse est ut in hunc modum disputent : Quidquid ab auctore Stichometriae ad apocrypha refertur, id ipsius sententia est supposititium. Εpistolae Ignatii ab auctore Stichometria ad apocrypha referuntur. Εpistolae igitur Ignatii sunt ex sententia auctoris Stichometria supposititia". Ηujus syllogismi Hammondo nostro majorem propositionem negare, Usserio de minori visum est distinguere. Εgo neutram ulla ratione probari posse contendo,et utramque pariter negandam censeo, ut ne vel umbra argumenti relinquatur. Ρrimo enim rectissime Ηammondus noster haec Salmasio reposuit : « Νοn ita vocis istius,απόκρυφα, significatio accipienda est, ut statim spurium aut κίβδηλον aut ψευδεπίγραφον,sequiorisavi figmentum sit, φuidquid ubivis inter apocrypha repositum inveniatur. » Νihil hoc effato verius est. Fatetur Dal1aeus, non esse eam hujus nominis ex ety mi sui ratione vim ; vult tamen « ex usu ecclesiastico,ut qui liber apocryphus dicitur is fere aliquo istorum viti. orum laboret. Fere, » inquit, hoc est aliquando, vel plerumque, quod nec Hammondo contradicit, nec duidquam probat.Αffirmat apocrypha opponi" apud veteres scriptores libris et divinis et ecclesiasticis, hoc est, omnibus libris apud Εcclesiam notis et prohatis,»apud aliquos,scilicet, et aliquando (neminem enim nominatpraeter ΤertullianumatqueGelasium), quod omnino nihil probat. Quaeritur an semper ex usu ecclesiastico ita sumatur, ut opponatur omnibus libris ab Εcclesia duoquo modo receptis 2 Qualritur an quoties aliquod scriptum dicitur Veteris vel Νovi Τestamenti apocryphum,id statim omnibus ecclesiasticis opponatur, et a tota Εcclesia prospurio et hacretico rejiciatur ! Αuctor Stichometria ita loquitur : « Ηae sunt divinae Scripturae, guae recipiuntur ab Εcclesia et canonizantur. Εt qua sunt apocrypha, Veteris Τestamenti. Εt quae Νovi sunt

Αtionem Εcclesia pertinentem epistolam composuit,

quae inter apocryphas Scripturas legitur »Βarnabae enim epistolam fuisse tradit: non ipsi suppositam, autspuriam: ad aedificationem Εcclesia pertinuisse asserit ; non itaque haereticam putavit : lectam taInen inter apocryphas scripturas docet, nec ab Εcclesia repudiatam innuit. Ιdem in epistola 1 1 0 : «Εxigitis eniun ut librum Chaldaeo sermone conscripίum ad Latinum stylum traham, librum utique Τobiae.guem Hebraei de catalogo divinarum Scripturarum secantes his quae hagiographa lege apocrypira) memorant, manciparunt. » Εmendationem hanc cum multa alia, tum verba sequentia satis confirmant : «Αrgηunt enim nos Ilebraorum studia, et imputant nobis contra suum canonem Latinisauribusista transferre. Ει νursus epistola 111 : Αpud Ηebraeos liber Judith inter hagiographa (lege ite, um apocrypha, logitur, cujus auctoritas ad roboranda illa.qua in contentionem veniunt minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus inter Listorias computatur.» Quare ex voce nuda αρocrypha,nihil aliud recteinfertur,ubide libris canonicis agitur, quam scriptum aliquod esse a canone S. Scripture removendum. Εxtra igitur canonem Νovi Τestamenti certissime ponitur Ignatius ; neΤue duidquam aliud ex vi verborum Stichomρίνια Ρer necessariam consequentiam colligi potest. Quare duod ex Gelasii decreto arripit Dallaus, Ρlane est απροσδίονυσον. Ιlle enim utriusque Τestaτηenti canonem tradit, nullis omnino apocryphis additis , imo Veteris Τestamenti apocryphis nonnullis in canonem receptis, aliis cum apocryphis Νovi in ultimum caput rejectis, et inter hacretica scripta positis. Unde duo facta sunt, primum, ut apocrypha melioris notae ad Vetus Testamentum pertinentia, sine ulla distinctione, ΡΓΟ Canonicis haberentur (qute labes adhuc canoni Romano adbaerescit): secundum, ut reliqua Veteris et omnia Νovi Testamenti apocrypha cum scriptis haereticis, fictitiis atque damnatis contra Veterum Ρatrum sententiam confunderentur. Iniquissimeigitur po stulatur, ut ex hoc decreto sub nomine Gelasii edito Sίichometriam interpretemur: cum in Stichometria, Νουί Τestamenti apocr/pha dicantur, in de . creto tantum apocrψpha, sine ulla restrictione, in illa post scriptores canonicos, in hoc post omnes

apocrypha.»Ηic nulla mentio librorum ecclesiasti- D catholicos : in illa canonicis, in hoc omnibus scri

[merged small][ocr errors]

ptoribus ab Εcclesia probatis opponantur. Quod autem ex nudo titulo frustra probare conatus est Salmasius, id ex natura librorum qui simul cum Ignatio inter apocryphos numerantur prastare voluit Dallaus. Ita enim videtur disputare: Οmnes libri qui ab auctore Stichometria inter apocryphos numerantur, ab eo tanquam haretici aut fictia publica Ecclesia luce removentur: ergo et epistolae Ignatii. Sed respondeo primo, nullarm esse necessitatem consequentia. Νοn enim leν

[ocr errors]
« ПредыдущаяПродолжить »