Изображения страниц
PDF

Alexandrino fuisse ignotum : et nos meliori jnre A ei notum fuisse contendimus. Nullo enim modo Terisimile est eum quem Origenesdiscipulusetiam juvenis tam bene novit (ut ostendimus)Clementem magistrum ignorasse.

Haec cnm e Clemente adduxisset, tandem argumentum a testimonio negativum,a silentio.scilicet scriptorum ante Eusebii tempora ductum, varium qnidem illud, et miscellaneum, et prolixum concludit; quo Ignatianas epistolas omnibusanle Eusebium ignotas se probasse putat, ideoque nullas fuisse. Id autemeum de nemineprobasseostendil; non de Irenaeo, non de Alexandrinis, aut .I-Ithio ■ pibus, non de Tertulliano, aut Caio, aut Clemente Alexandrino :multo minus de Origene, Julio Africano, Dionysio Alexandrino, aut Lactanlio, pro p quorura ignorantia nihil ex nostris epistolis adduiit; non de Epipbanio aut Hieronymo, non de

Boloariis aut Ionensibus, quorum ignoratio etiam probata si esset, nullam neganti argumento vim adderet. Quaie nos multo meliori jure sic disputamus.Cum Polycarpus Ignatii discipulus.cura Philo et Agathopus ejusdem comites, cum Irenaous Polycarpi discipulus, eum Theophilus Ignatii in sede /intiochena aliquando successor, aut ejusdem eevi aliquis,cum denique Origenes, discipulusCIementis, Ignatii epistolarum diserte meminerit, aut ad eas aperte respexerint ;cura ii oranes,quiignorasse perhibetur, nullam nobis eam ipsis ignorantiam tribuendi satis justam causam praebuerint; argumentum a silentio negative ductum nihil oranino valere pronuntiamus, et ab iis qui noverunt, reliquos non ignorasse, aut si aliqui ex iis forte ignoraverint, arguraentum inde fieri non posseconcludimus.

PARS SECUNDA

Qua argumenta pro Ignatii epistolis ex ipsis educta afferuntur, el Dallaei objectiones

refelluntur.

CAPUT PRIMUM.

Argumenla pro Ignatianis ex ipsis ipistolis ducta afferuntur. S. Ignatius circa a D. 107 scripsit. Illi celati materia epistolarum in genere spectata fj apprime convenit. Impostorum, scripta solent sui sorcu/i mores redolere. Nihil his epistolis posteriora spectat tempora. Episcopos in Asia fuisse certum est, cum S. Ignatius ad martyrium duceretur. Epistolarum auctor ita episcopos et presbyteros describit, ut quce de iis dicit, illi setati, non autem posteriori conveniat. Duos hxreses Jgnatii tempore maxime valebant, una quar Chrislum putatire hominem, alia qua; nudum hominem asserebat. Has duas et solas perstringit Ignatius, el Christum simpliciter OeoXo-yeT. Apostolicce doctrince tradilio in epistolis, traditiones non srriptx, posterioribus sceculis mcmoratse minime continenur. Multa prceterea in iisdem traduntur qute non aiiam quam Ignatii oetatem sapiunt. Nihil certius tcriptum aliquod suppositionis convincit, quam violatio temporum. Varia hujus rei exemvla. Ficta plerumque opera ex temporum ratione se prodere. Epistolce Socratioorum ab Allatio editae rj inde falsitatis convincuntur. Dallcei confusa rerum tractatio reprehenditur.

Quoniam argumenla nostra pro scriptis vere Ignatianisin externaet intema divisimus ;externa autem a testimoniis petitapriori dissertationelate prosecuti sumus, ab objectionibus vindicavimus, lestesquein contrarium allatos planeexpunximus; intema nunc proponimus, ex epistolis ipsis ducta, quaeasdem clare ostendant auctori suo a SS. Patribus constanter assignato apprime congruere, pr*scripti temporis antiquitatem optime ferre.tanti viri,et apostolici,et episcopi,et martyris tum pietati.inin zelo,tum prudentiae, tum itineri.tura vinculis,tumconcussionibus, tumrefrigerationibusplene respondere; adeo ut ipsarura epistolarum materia

atque textura, auctoritati testium pari suffragio conjuncta,plenissimam fidem extorquet.et omnem dubitandi ansam praicidat. Ubi enim non tantum testes orani exceptione majores, quos nec fallere voluisse, nec facile falli potuisse putandum est, adhibentur ; sed et res ipsa, cui testimonium perhibent,talis esse apparet, ut eos falsosfuisse nihil suadeat; ne cum prudentia quisquam dubitare, nec sine pervicacia refragari potest.

Ut autem opus epistohcum apostolico viro recte competere ostendatur, supponendum in primis Ignatium quemdam, ab apostolis ordinatum Antiochensis Ecclesireepiscopum.per trigintaminimum annoseam sedem tenuisse, ut Georgius Syncellus, et Chronographia Nicephoro attributa in veteribus mss. quibus consonus est Anastasius, testantur; tandem ab imperatore Trajano,in expeditioneParthica, ad bestias condematum, et ab Antiochia Romam tractum, si quid scripserit in itinere satis molesto partim Smyrna;,partini Troade,et quidem decimo imperii Trajani, vulgaris Sstsb ChristianaB septimo post centesimumanno, anno Christi vero, ut ego quidem exislimo, 113 epistolas scripsisse. Dicimusitaquehasepistolas, quashabuitEusebius, et nos nunc habemus, si penilissime inspiciantur, si acumine vel maxirae critico discutiantur.si materia et modus scriptionis exactissimetrutinentur, et auctori, et tempori.et occasioni optime respondere ; nec homini veritaiis studioso vel minimam de fictore aliquo cogitandi ansam prabere, et Dallaeano impostori post ducentos annos in scenam producto prorsus repugnare.

Joannes LaunoyusParisiensis theologus,veterum scriptorum censor acerrimus, in judicio de libris Dionysii Areopagitai, de antiquissimorum Patrum genio apposite observavit. « Qui hoc temporo scribunt, in tribus potissimum scriptorum generibus elaborandis insudant.Alii pro Christianis apologias componunt, quibus rcligionis novac sinceritatem interpretentur, vel profitentium innocentiam probent,vel principum animos a vexationibus abducant.Alii scribunt epislolas, quibus Christianos in accepta fide corroborent, vel ecclesiarum praopositos salutaribusdocumentisinstruant.vel Christianae doctrinae utilitatem et terrenarum rerum contemptum doceant, vel ad subeunda pro Christo tormenta inducant, vel quoe jam ipsi pertulerint sine fuco exponant. Alii denique commentarios edunt, quibus Christianam fidempropugnent.eteicontrarias, quae tunc oriebantur, haereses refellant. Haec est conditio, hic genius saeouli in quo vixit Dionsius Areopagita: hoec occupatio scriptorum, qui suis operibus nascenlis Ecclesia) pondera sustentarunt. » llaec a Launoyo recte observata ut PseudoDionysium aperte refellunt, ita S. Ignatium haud parum juvant, ostendunt enim epistolas sub illius nomine posteris traditas secundum illius sajculi genium fuisse conscriptas. Nemo enim non videt in illis Christianos in accepta fide corroborari, adversus schismata et haereses tunc exortas muniri; ecclesiaruiii pra?positos salutaribus documentisinstrui.autob constantiam in tuenda veritate laudari, ettanquampielalisexemplapopuloproponijrerum deniquepraesentium contemptura doceri.futurarum prospectum et exspectationem urgeri et martyrii coronam modis omnibus amplificari.Ho?c conditio, hic genius saeculi, quo vixit S. Ignatius, in his epistolis maxime relucet ; earum igitur materia in genere spcctata auctori a veteribus assignato apprime respondet.

Ut autem ad magis particuluria desccndam, et ostendam ea quoo in his epistoliscontinentur,talia esse, qualia abimpostore.praesertim Dalloeano.minime conficta esse appareat: non alio utardisputationis fundamenlo, quam quo non semel utilur Dalloeus.« Hujus,inquit, impostorisin his adornandis Ignalioque subdendis epistolis consilium idem, quod aliorum plcrorumque ejusdem farinaB artificum fuisse videtur. >; Ita ille de suo cap. 38 ; de aliis cap. 4: « Plerique eo polissimum cousiliosua figmentasub aliorum nomine edunt, ut ressui saeculi novas falso antiquitatis nomine constituant ac confirment. » Imo hoc toti horum homuncionum generiadcocompetere arbitralus esl, utnonverilus sit dicere : « Miros nobis narras impostores, qui imposturam quidem faciunt.caeterumobquemeam faciunt,fructum nullum ex ea percipere satagunt » (De psewJo-apostolicis 1. n, c. 15.) Et revera incredibile plane est,ut impostor, qui sub finem terlii aut initium quarti saeculi vixerit, epistolas scriberet, et S. Ignalio subderet, quae aavum illud impostoris nullo modo redolerent, quee imposturam nullis in

A diciis proderent, quae ritum nullum Ecclesiae post martyris mortem exortum respicerent, quaB haBresim nullam earum quaeposteapullularuntperstringerent.quae doctrinam nullam a menteapostolicorum virorum alienam docerent, quaB nihil ex Platonica schola, quam alii statim amplexi sunt adducerent, quoo simplicitatem primitivam in rebus omnibus conservarent, quas tanto viro et martyri ubique responderent.tantorumqueS.Spiritusdonorum specimina vivis coloribus depingerent. Recte Dallaeus cap.10: « Difficile est etiam peritissimum ac callidissimum impostorem ita sibi undequaque cavere,ut non ei aliquid imprudenti excidat, quod dolum prodat » Jam vero clare et aperte assero, nihil in his epistnlis Eusebio cognitis apparere,

t» quod eam oetatem quam Dallaeus innuit, vel eam etiam quam Blondellus, aut quam Salmasius indicat, sapiat, aut quoquo modo redoleat. Nihil hic de hacresibus tunc temporis suborlis, nihil de moribus aut institutis Christianorum tum valde mutatis, nihil de novis ritibus post Ignatii mortem primum usurpatis,nihil de usu Ecclesire qui post Ignalii mortem primulum obtinebat.quibussepro didit fictus Dionysius : omnia potius ab his plane diversa, proximis aetatiapostolicae teraporibus maxime conformia, et ab impostoris saeculo haud parum abhorrentia repraesentantur.

De episcopis quidem Asiae multa loqniturlgnatius,quos ibi tunc fuisse constat: nam S. Joannes, « novissimus omnium scripsitEvangelium, rogatus

_ ab Asiae episcopis, » ut ex veteri traditione loquitur Hieronymus. De eorum uno idem in Catalogo: « Polycarpus Joannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrnae episcopus ordinalus,totius Asiao princeps fuit, » quod diu ante eum testati sunt secundi saeculi scriptores duopraeclarissimi, Irenaeus et Polycrates. De alio Iegimus in Chalcedonensis synodi actione undecima : 'atto Tou iyfou Tiiiooevj [*'Ypi vuv elxooiETtTa Etcio-xotcoi Iyevovto' Tiivtei; h 'Eo-o-tp J^eipoTov^Orjdav. « A sancto Timoth§o usque nunc viginti septem episcopi facti ;omnes in Epheso sunt ordinati. » ln quo numero fuisse Onesimurn, cujus meminit Ignatius, non est cur dubiletur. Ignalius ipse se episcopum Syriae appellat; sed et ab Hieronymo « Antiochenae Ecclesiae tertius post Petrum apostolum episcopus » agnoscitur.ut et ab

D aliis. De episcopis diu ante Ignatii marlyriura a S. Joanne instilutis ex veteri traditione loquitur Clemens Alexandrinus apud Eusebium 1. m, c. 23: 'EueiSri f*P T0" "tupivvou TeXeuT^javToi; dt7t6 tr^ niTp-ou T7J<; vijaou (_ET^X8ev irl Tt(v "Eoecov, _tcti£'. TtapaxaXoufievo; xat erti Ta xXTjai(5y_iopa Ttiv eOviov, Stcou jjtev iTtnrx^Ttouc xaTaarTj o-tov, OTtou 8e 8Xac "ExxXr,o-(a<; ipniiwi, 5-rtou SexXrjptpeva fiTiva xXTjptotitov Ttov Utco Tou riveujjiaTO!: arjjjiatvofiEvtov. Ita recte hunc locum ex tribus mss. codicibus restituit doctissimus Valesius : « Cura enim ex inrula Pathmo Ephesum rediisset, Joannem, ad finitimas quoqua provincias rogatus se contulit, partim ut episcopos ret, partim ut homines sibi a Spiritu indicalos in cleruui seponeret. » Unde coacta illa Walonis Messalini interpretatio concidit, qui episcopis hic plures.presbyteros in urbe, xXf,pov eva, unum presbyterum, sive chorepiscopum in pago, mire interpretatur. Ex horum episcoporum successione disputat adversus haereticos Tei tullianus, conlra Marcionem 1. Iv, c. 5 : « Habemus et Joannis alumnas Ecclesias. Nam etsi Apocalypsin ejus Marcion respuit,ordo tajaen episcoporun: adoriginem recensus inJoannem stabit auctorem. » Ut reliquaomiltam, nallus unquam scriptor Christianus et catholicus dixit pauciores ordines sive gradus, quam tres in Ecclesia fuisse secundo saeculo, aut ulla ejus

eoostitueret, partim ut Ecclesias integras forma- A sus.cui haec elegia a quopiam tribuebantur. Si

omnia illius ffitatis scripta percurramus, nihil tam honorifice de eo ordine dictum reperiemus. ?ion igituream aetatem hffie sapiunt; et deliruret plane, imo insaniret impostor, qui ad lyrannidem episcoporum confirmandam (ut voluit posl Socinum Dallaeus), hffic excogilaret, et simul presbyterorum auctoritatem, jain diudiminutam atque collapsam, restituere et redintegrareconaretur,Ignatiusofficia ecclesiastica unde et simpliciter suis fonctionibus et nominibus distinguit, tres tantum sacrosordines agnoscit, unicuique suum honorem atque dignitatem tribuit, nulli derogat et alteri inserviat.oranibus obedientiam pra:standam esse a populo monet, idque in eum tantum finem, ut schisma

parte ; quo quidem sxculo Ignatius scripsit. Nullo *, evitelur et unitas conservetur

modo igitur verisimile est pauciores tunc «xstitisse. Si quisquam id dixisse putandus esset, iuter illos certe reperiretur, qui episcopi et presbyteri nomina in apostolorum scriptis confusa esse existimabant. At hi ipsi omnes tunc cum nomina confusa esse crediderunt, aut saltem ante secundum saeculum, dixerunt ordines sive gradus fuisse distinctos, ut suo loco demonstrabo. Sine controversia igitur pono episcopos in Asia tunc fuisse, cum Ignatius ad martyrium festinaret. Jam vero ita episcopos sui temporis describit epistolarum auctor ita semper de iis loquitur, ut dubitari non possit, quin omnia ab eo dicta illa ipsa tempora rcspiciant. Nam nudum nomen officii seu ordinis ponit, nullumillis insolentiorem titulum attribuit;

Secundo observat Eusebius Ignatium muuire potissimumecclesiasadversussuatetatepollulantes et late grassantes haoreses ; quod cum sit per se verisimile (quid enim ea admonitione opporlunius, aut viro apostolico dignius fuit ?), ex his epistolis verissimum esse comperimus. Duaa potissimum haeresesde naturaChristi eatempeslateobtinebant, ut veritati catholicffl ita et sibi ipsis prorsus contrariaj: quarum altera Docetarum fuit, a Simonianis ortorum, humanaj naturae veritatem in Christo destruentium-.altera Ebionitarum.divinaraprorsus naturam et aeternam generationera deneganlium, legisque caeremonias urgentium. Has primi saeculi haereses antiqui scriptores agnoscunt; Ignatiano Bbvo nimium viguisse omnes fatentur. Unde Theo

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small]
[ocr errors]

\ virumapostolicumdoctrinamevangelicam,quamab apostolis quoquomodo acceperat, epislolissuis repraesentasse,etEcclesiasutilliadhaererent,impense rogasse: seipsumenim satisexplicatEusebius, dum profitetur se eos tantummodo commemoraturum, in quorum monumentis 'ATtoo-toXtx^c 8t8aaxaX!otc Ttapa'2oatc tpepeTat, « ut, verbi gratia, Ignatii et Clementis ; i prorsus uti loquitur Irenseus de Clementis epistola, quam misit Ecclesia Homana ad Corinthios, otvaveouaa Ttjv itftrttv auTtov, xai Tjv Veiott! omb Tujv aTtotrtdXtuv itapaSotrtv tlXTJtpei, « reparans fidem eorum, et quam in recenti ab apostolis receperant traditionem. » Dt igitur Clementis epistola promptuarium non est traditionum non scriptarum, ita nec Ignatii. Nullas ille traditiones

_ non scriptas, quas sive vere, sive falso apostolicas uocant, nobis in genuinis epistolis commendavit. Nihil de festis, nihil de statis jejuniorum temporibus, nihil de more Paschatis celebrandi,nihilde Pentecostes aut Sabbati observatione.nihildenique de quocunque ritu, cujus antiquitas in controversiam venire potest, tradit. Talia quidem quamplurima tum in interpolationibus, tum in flctis epistolis reperiuntur : neque quisquarajure affirmare potest aut credere, imposlorem tertii saeculi ab omnibus hujusmodi ritibus sua aetate usurpalis abstinere voluisse. Nulli igitur aevo nisi Ignatiano hffic convenire videanlur.

Quarto charismatum meminit tunc in Ecclesia maxime florentium, et Spiritus sancti ad se nonnunquam loquentis, quod posteriores facere non

^ solent. Parcissime utitur testimoniis S. Scriptura». Paulinas quidem epistolas ubique imitatur, quae a principio in ecclesiis omnibus fuere receptissima) ; Evangelia parcius citat, quae serius recipiebantar et a spuriis distinguebantur; quaeque secundi saeculi jam adulti et tertii scriptores frequentissime usurpabant. Ipsum scriptionis genus non minimum est ejusdem oevi indicium. Nihil in his epistolis extraneum, nihil ex eruditione gentilium profectum ; omnia doctrinam pure evangelicam, et simplicitatem viri apostolici redolentQui posleascripsere,doclorum apud gentes sententias usurpare, el eorum nonnunquam etiam dogmata Christianse religioni immiscere solebant : id autem ex ea rerum scientia, qua, antequam Chri

D stiani fierent, praedili fuerant, praestiterunt, ut Tertullianus observat. Ignatius diu jam episcopus fuerat, et Christianam religionem lum primum susceperat, cum perpauci ex gentibus docli Christiani facti sunt; in eoigitur perspicimus animam pure Christianam, • non scholis formatam, non bibliothecis exercitatam non academiis etporticibus Atticis pastam. » Si gentem et ecclesiam spectes cui praefuit, viro apud Syros tot annos roorato, si non et apud eosdem nato educatoque, maxime convenit plurium epithetorum congestio, ut etlongissimarum S. Pauli praefationum imitatio. Martyrem ab ipso imperatore Romano condemnatum, a metropoli Syrim Antiochiaad orbis dominara in A xit. Origenes igitur Plotini condiscipulus Adaman

tius noster esse non potuit. Susarionem et Sannyrionem eumdem poetam fuisse volunt nonnulli, et pracipue Seldenus ad Marmora Arundelliana. Ego autem ut credam animum inducere non possum, cum ratio temporum repugnet. Nam Susario Icariensis primus comcedia? inventor apud Athenienses fuit, testibus Clemente Alexandrino, Diomede scholastico, et veteri auctore in procemiis Aristophani pra;fixis. Ante autcm Pisislrati tyrannidem Susarionem hunc comcodiam invenisse ex ipso marmore Arundelliano constat. At Sannyrio, teste Suida V. Acoxatjc tum Diocli tum Philyllio synchronus fuit: et revera vixit sctate Aristophanis. Certe post editam Euripidis tragcediam Orestem g scripsit: exstant enim ejus versus ox ipsius Danae lum apud Euripidis, tum Aristophanis Scholiasten, quibus exagitat Hegelochum, Euripidis UTtoxptTTjv, qui Orestem agens versiculum illuin.

vinculis circumductum, factum angelis et hominibus spectaculum, maximc decuerunt ardor ille, atque desideriumproChristianareligione patiendi, morasque omnes atque obstacula removendi fortis et constans cupido ; quae cum in aliis, tum in illa praesertim ad Romanos epistola verbis pio fervore plenissimis expressit.

Concedendum quidem est nihil certius aut solidius scriptum aliquod, aut narrationem spuriam probare, quam fidem temporum violatam. Tradit Laertius Anaxagoram philosophum viso Mausoli sepulcro hanc sententiam protulisse : Taepoc To>xjT*xt,c XeXtBtouivTjc eertiv ouerlac e''8tuXov. Non credo. Anaxagoras enim ille olymp. Lxxxviii mortuus est; Mausoli autem sepulcrum ante olymp. cvn conditum non est. Aut igitur ha?c verba philosophus ille nunquam dixit,aut alia certe occasione dixit; Mausoleum enim nunquam vidit: quod ab illustratoribus Laertii nondum, opinor, observatum est. lta quidem Stesimbrotum sugillat Plularchus in Vita Themistoclis, quod eum tradiderit Anaxagorae discipuluni fuisse, oiix eu Tiov ypovtov aitr6u.evoc. Ita de morte Eupolidis historicorum consensum diligentia Eratosthenis refutatum esse observat Cicero ad Atticum, lib. Ti, epist. 1 : « Quis enim non dixit EuitoXtv Tov Ttjc apv_a(ac ab Alcibiade navigante in Siciliam dejectum esse in mare? Redarguit Eratosthenes, affert enim quas ille post id tempus fabulas docuerit. » Narrat Holstenius Porphyrium, eum prima litterarum ac sapientia? fundamenta percepisset, puerum ferme adhuc Origenis famaexcitum Alexandriamad doctrinam ejus percipiendam profectum fuisse. Non credo ; licet hoc ex Eusebio et Vincentio Lirinense Porphyrii auctoritate se ostendisse putet. Vincentius quidem idem tradit, sed ex male acceptis Porphyrii apud Eusebium verbis, quae. eum Alexandriam ad videndum Origenem profectum esse minime docent; tantum euim ait: 'iji xayut xou.'.8r] veoc uiv Eti EvteTJyrjXa, « quem ego juvenis adhuc conveni.i Certe Alexandriffi Origenis nostri discipulus esse non potuit Porphyrius, qui in flnibus Tyri anno Alexandri Severi decimo natus est; eodem autem anno Origenes Alexandria pulsus est. Scribunt praelerea veteres Origenera quemdam fuisse Plotini condiscipulum, et simul cum maximo illo philoso- ] pho audivisse Ammonium per undecim ferme annos Alexandrise. Hunc Origenera nostrum fuisse volunt eruditi, et prsecipue Holstenius. Non credo; Umpora enim non rainus quam alia repugnant. Plotinus non vidit Alexandriara ante annum undecimum Alexandri Mamma?ae,ut testatur in ejus Vita Porphyrius, et paulo post Ammonio praeceptori se tradidit, cum jam Origenes noster Alexandriaoi relinquere coactus esset, quo nunquam postea reversus est. Non igitur ille Alexandriaj fuit, cum Plotinus Ammonium audivit, multo minus cum Plotinus simul et Ammonio et Origeni suo valedi

[ocr errors]
« ПредыдущаяПродолжить »