Изображения страниц
PDF

lullianus adeo subacli judioii, adeo sedati ingenii A. Tortullianus, nisi quod et Ignalius. Cum aulem

fuil ut uulli uuquam viroin Ecclesia celebri contra diceret.cum ipseab Ecclesia recesserii, el adversus oam quainplurima acerbe el pelulanler scripserit? Praeierea, vol ipsis judicibus adversariis, haec consequentia non esl necessiria. Do aliis enim, Terlulliano junionbus.quos Ignalio conlraria docuisse vull, ila disputat Dallsus, ul illi vel ignoravcrint, vel ista quitiu!, coutraria docuerinl iu Ignalio nrn viderinl, vel cpislolas lanquam liclas coniempserinl. Siuutem haec de aliis dici possint, curnoneldo Tertulliano ? Gerie Salmasius,Blondellus, el Albertinus hanc conse^nentiam polius admilterent, qui episiolas diu autcasvumTertulliani ticlas putarunt; cl si D.illiuus non admitlat, in dispulalione sua principiuiu pelil,duiu exlerlulliano sic probet epislolas non exstitisse, cum argumentum nihil valeal, nisi quisconcedat cas lern posi Terlulliani tcmpora fuisse suppositas. Si euim auto Tertullianum 1'uerunt ficlee, el poiuit iile cognosceri', el dcbuil contemncre.

Sed interim vidcamus quidnam illud Terlulliani dccreliim sit, quod Ignalianum adeo aperte refk-it el proculcat. Nempe : Ubi trcs, Ecclesia est, licet laici. Ilaec Terluliianus. At Ignaiius, x^P1» xo^xiov, id est sine episcopis, presbytcris el diaconis IxxXrjTia 6u xaXeT/cai. Quffiro priino, ubi haec a Tcrlulliunoscribuntur? Respondelur, libro De exhortatione castilatis. Al S. Augustinus Tertullianura facturn ha?relicum docet secundas nuptlas, contra doclrinam apostolicam, tanquam siupra damnare, quod in eo opere facit. Qui autem contra ilocirinam aposlolicam scripsit, licei S. Pauli episiolas nossel.nonne et contra Ignalianam scribere poluil, licet ejusepislolas baud ignoraverit? Hunc ipsum librura Nicephorus memoral tanquam adversus Ecclesiam scriplum, xai ISixioixaxa T^i; xaSoXou 'ExxXijjta; p!6Xov o-uvTaTTei* ouSlv . oe Tjttov xai Ttepl Swcppoirjv»)? exepov auYYpanna xaTaXeiTtei, xat rcep! Movoyafxla; eispov. Cum igitur contra Ecclesiam catholicam scriberet, haec habuit : Vbi tres, Ecclesia est, licet laici. Pariler et de fuga in persecutione, jam aduliior Montanista in hunc modum loquilur: Non potes discurrere per singulos ? sit tibi et m tribus Ecclesia. Haec ille ex Monlanistarum disciplina; conlra quam ipsecatholicus scripsit: Bodiepresbyler, qui cras laicus: nam el laicis sacerdolalia injungunt. Aliler de hac ipsa rc locutus esl dura catholicus fuil : Ubi tres, idesi Pater et Filius et Spiritus sanctus, ibi Ecclesia quse trium corpus est. Quidquid aulem de iilo loco senserit : Ubi duo vel tre in nomine meo congreganlur ,ego in medio eorum sum ,7, de praesentia Cbristi id accepit, quae aliquo sensu Ecclesiam facere videtur, etsi Chrislus id non dixerit. Ita lpsealibi, In uno et altero Ecctesia est, Ecclesia vero Christut. Quod adeo non repugnat Ignatio, ui ipse eiiain diierit : Ubi est Christut Jesus,illiccalholica Ecclesia. Vihil itaqueadbuc dixil

»' Mallh, xviii, 20.

Ignalius addal, x">pi; Toutiov, sme episcopis, presby

leris et diaconis EccUsia non vocatur, eadem nolio

ne sine dubio locutu.s est Terlullianus, sallem ad

huc in Ecclesia caiholica manens. Nam cum de

ecclesiis aposlolicis loquitur, haec habet: Habemut

el JoannU alumnas ecclesias. Nam eUi Apocalyptin

Marcion respuat, ordo tamen episcoporum ad origi

nem recensus in Joannem stabit auctorem. El De

praescriplioue hserelicorum, cap. 32S Edant ergo

origines ecclesiarum suarum ; evolvant ordinem epi

scoiiorum suorum, ita per tuccessiones ad initia de

currentem, ut primus ille episcopus aliquem ex apo

siolis vel aposlolicis viris, qui tamen cum apostolis

perseveraverit, habuerU auclorem et antecessorem.

n Hoc enim modo Ecclesis apostolicx centut suos de

ferunl: sicul Smyrnseorum Ecclesia Polycarpum ab

Joanne collocalum refert; sicut Romanorum Cle

mentem a Pelro ordinalum ilidem. Perinde utique

et cxtera exhibent, quos ab apostolis in episcopatum

constitutos aposlolici seminia traduces habeant. Cum

igitur proprie et catholice de Ecclesia loquiiur,

ostendit se idem oranino sentire quod scniiebat

Ignaiius, eam sine episcopo itiicpram esse non

posse. De vocabulo quidem Ecclesix ila saepe lo

quitur, ut et haerelicis Iribuat; quos in Ecclesia

proprie dicta-'esse nec ipse, nec quisquam alius

agnovil. Faciunt, inquit, /avos et vespx; (aciunl ec

clesias et Marcionisix; sed quam inique illud nomeaa

iis atlribuatur docel : Habel quidem illa ecclesias,

C sed suas tam posterns quam adulteras; quarum si

censnm reguiras, facilius apostaticum invenias quam

apostolicum. De Ecclesia etiam myslice loquitur lib.

De pudicitia, cap. 21 : Nam et Ecclesia preprie et

principaliter ipse est spiritus, in quo esl trtnitas

unius divinitatis, Paler, et Filius, et Spirilus san

clus. Illam Ecclesiam congregal, quam Dominut in

tribus posuit.Atque ita exinde etiam numerus otnnis

qui in hanc fidem conspiraveril, Ecclesia ab auctort

et consecratorc censelur. Et ideo Ecclesia quidem de

licta donabit, sed Ecclesia Spiritus per spiritalem

hominem, non Bcclesia numerus episcoporum. Cum

igitur Tertullianus nunc Ecclesiae vocabulura pro

prie suraat, pro tali, scilicel, qualem aposloli con

siituerunl, nunc improprie, et in alia notione, ul

.. cum spiritum esse dicit,cum idem nomen haereli

con.tn conventibus tribuil, aut tribus laicis, quos

ipse sacerdotes vocat sensu aliquo, (lam enim ve

rura est ex Tertulliaui senlenlia, quod tres laici

sunl Ires sacerdotes, quam quod ubi trcs laici Ec

clesia est) cum, inquam, tam improprie de Ecclc

sia loquatur, illud decrelura Ignaliano minime con

trarium est, cum Ignatius de Ecclcsia proprie et

integre accepta loqualur, eodem modo quo alibi

Tertullianus, quo S. Cyprianus, qui Tertullianum

magistrum vocavit : Illi sunt Ecclesla, plebs sacer

doli adunala, et pastori suo grex adhoerens. Undt

tcirt debet epitcopum in Ecclesia este,et Ecclesiam tfUcopo, et si qui eum episcopo non sunt, in Eccle- \ iianon etse, episl. 69 ; eodem quo Oplatus pariler Africanus : Ecclesia certa quxdum membra habet, episcopos, presbyleros, diaconos et turbam fidetium; eodem quo Viclor Viiensis eliam Africanus : Quibus autem persequar (luminibus lucrymarum, quando episcopos, presbyteros, diaconos, et alia Ecclesix membra ad exsiiium eremi destinavit.

Secundo, colligil Iguatium nosiruiu Turlulli •no faisse ignotum, quia cum non solum antecessores mos, std ipsornm etiam hxrcsiarchirum contempO' rales nominalim recenieat, Ignntium ne nominavit quidem ; videamu- quaui recie. Terlullianus scrilens adversus ValeDlinianos, ub»erval primueorum origintm in Valenlino, ejus sequaces notal, Colarbasuiu, Ptoleniaeum, Heracleoiiein,St'euoiiuiii,Mar- p cum el Tbeolimum, qui ouamvis Valentiniani dieereuiur, multum lamen a Valentino discrepabanl. Si.iuii igiiur primo cum priucipalibus agere, uon cwn ducibus, ut loquitur, passivorum discipulorum; secundo, lecloribus persuadere conatur se uon lin»isse materias, hoc est, dogmala illis attribuisse quae /psi non pr.ipalabml; quod ea non solum anitcessires tui, sed ip>orum hxresiarcharum coniemporaies instructimmis voluminibus et prolulirunt et retuiierunt. Ueiude eos nominat, qui illa instruclissiroa Tolumina scripscre, quibus omnes illas ha?relicas opiniones exposuerunl alque reuilarunt, quos ipse ut in hoc scribendi genere assequalur oplat. Uorum primus Justinus philosophus ei martyr, qui non tantam contra Marcionem insignia volumina, sed et alium librum conUa omnes hxreses scripsit, altestalur Hieronymus in Catalogo. Srcundus csl Hiltiades ecclesiarum sophista, quem, eodem Hieronymo lesle, scimus scripsisse adversus Monlannm volumen prxcipuum. Tertius esl Irenaeus, cujus instruciissimum volumen adversus ValenliniaDob exslal. Quarlus, quem Proculum nominat, quis sit ambigitur, quae scripscrit, opinor, ignoratur. Jam vero an «equum poslulal vir doctissimus, cum requiril, ut Ignatius hoc loco inler hos quatuor viros memorelur, aut penitus Tertulliano ignolus judiceiur? An Ignalius inslruclissimum aliquod adversas baereticos volumen scripsil ? an ille eorum nomiria, aetates et opinionum portenla exploravil, et ia aperlum produxit ?an perversorum dogmalum iasaniam aut ntionibus, aut Scriplura? teslimoniis D reludil ?an eaaelatc vixit, qua Justinus, aul Miltiades, aut Irensus, qui hic hxretiarcharum contemporanei nominantur? an ea vel copia vel elegantia scripsii, ul eum tn opere isto Tertullianus optarel assequi? Nihil borum in Ignatio reperimus, quae omnia in illisspeclabantur, quos nominavit Terlolliicus, el propter quae eos omnino nominavit. Absonum esl igitur Ignalium inter illos quaerere, iniqaum flagitare; Tcrlullianum affirmareideo eum penitas ignorasse, qnod eo loci non nominaverit, ab omni ralione alienum est.

Tertio Tertullianus fuisse prxcoquot et abortivos

Marcionitas notat, qui Christum phanlasma dice. renl; idque probat ex ioanne aposlclo. Al Ignatius eorum doctrinam perstringit : eum igitur Joanni tetlem addidisset lerlulliauns, si hominem nosset. Quasi vero Ignalii lestimonio opus essel ad eam rem, cujus leslem apostolum habuit. Imo vero non lanlum opus non eral ul eum adbiberet; sed et absurde fecisset, si adbibuissel. Primos enim auclores ejus seutenliae uot.it, el eorum autiquitalein prob-il ; o-tendii eos adeo praecoquos, ut aslate aposlolorum exsliieriol ; id vero ut conlirmet, aposlolum ipsum testera adducii, qui eus Aniichnetos pronuntiavil neganles Ghii-lum in carne venisso. Jam vero quam absurdum fuisset Ignatii lestimoniutu adjicere, qui a. D. 107 scripsisso perhilietur, et pluntasiiu is itamnasse. Au ex illius epistolis liquere potuit, iam praecoquos Marciuntlas fuisse, ut antequam S. Joannes epistolam scripsit, eos exstitisse couipertum sii? An quu<l Ignalius murli vicinus moneret Cbristianos, ul sibi c.ivereul ab iis, qui falsam doclrinam in Ecclesia spargere tunc lemporis conabanlur, inde conclu.iere potuil Terlullianus, eos eadem lol annis anle docuisse ? Sed neque hic, inquit, neque uspiam in toto conlra Marcionem opere Jgnalii meminit, cujus lam multx legunlur adcersus Marcionica figmenta sentenlise. Non meiniuit qutdem Ignatii, quinullius meminit; in toto contra Marcioncm opere r.ec unum quidem rcclr.siasticum scriptorem cilal; Scripluris, (radiliono, raliontbus pugnal el quidem Ignatianis, nec ex Ignatio nominatim senlentiam aliquam, nec ex alio quopiam describil. Si Ignatius epistolas ideo non scripsisse dicendus esl ; omnes eliain libri qui aliquirl preeclare contra Marcionicam baeresim continere reperiunlur, spurii et commenliiii censendi stmt. Tertullianus non lantum in hoc, sed in toto quod exstal opere, nullam ur.quam senlenliam ex ullo scriplore ecclesiastico totidera verbis noiiiine citato excerpsil. Barnabam nominat, sed ul auctorem epistolae ad Hebraeos, quae nunc S. Pauli credilur. Hermam citat, quem nunc ut aulhenticum adroillit, nunc ul apocryphum despuil. Clemetitem audat ut Romae episcopum, non ut epislolae scriptorcm. Christianos aliquot ad gentes, itpbi "exxtj•/■/.;, Opuscula condidisse, dicit, ncminem nominat. Cujusdam hasc verba recitare videtur: Quoniam quidem desponsata est Maria, idcirco et ab angclo, et ab apostolo mulierem pronuntiatam : desponsata enim quodammodo nupta ; sed an scripla faerint, non docet, et ipsa afferl tantum ut refutet. Justinum, Irenaeum, Miltiadem, Proculura semel nominat, quos et se sequi professus est. Praeter hos ille, qui quamplurimos beerelicos, ducentos pene elhnicos laudat, nemincm ex scriptoribus ecclesiasticis nominare dignatus esl ; et ex eorum quos nominat scriplis ne una quidem sentenlia ad refutandos hsereticos, aut doctrinam aliquam Cbristianam contirmandam, tanquam lestiraonio, aut sub specie auctoritalis ulitur. Silentium igilur Tertulliani nihil

adlgnaliiepisloliciauclorilalemimroinuendamvalet. A ducere, idoneum confirmandi de proximo jure disci

Quarto, Ignatium nosltum non lantum Tertulliano, sed etcatholicis eju.dem aevi ignotum fuisse aliunde deprehendil. Scilicel, calholici lapsos, ctiam msechos, per patnilenliam in Ecclesiam admittebant. Terlullianus, Montani sectalor, lib. De pudicilia, catholicos oppugnat. Ignatius docet pmnitentes esse suscipiendos. Ergo nec Tertulliano, nec catlwlicis notus fuit. Ain vero, ergo nec Tertulliano, ncc calholicis nolus fuii, vel quod idem 66t, et Tertulliano et calholicis ignolus fuit t idque hinc deprehendi pulas f Utrumque cerle non sequilur. Pro allerutro quidem species aliqua argumenti esl, pro ulroque ntilla. Liher quidem De pudicitia ita scriptus esl, ut plerumque primo Psychicorum, id cst

plinam magistrorum. Ila auctorilalem ejusdiminuit, quem ipse producit : el hoc etiam fecit cum non Barnabee ipsius epistolam citaret, sed cam quae scripla est ad Hebraos, quae nunc iu canone est, et S. Pauli Epislola crcdilur. Imo vero quorsum catholici Terluliiano, vcl ipse sibi ohjiceret tesiiinonium scriptoris ab Ecclesia lanlum probati, qui totam ipsam Ecclesiam sprevii ac despuit? Sed revera Ignatiana talia non erant, ut a catbolicis in hac causs recte el apposite adhiberenlur ; neque enim quaeslionem spectabant, qua> tunc agitabalur, neque ad catholicorum sententiam conlirmandam nisi obtorlo coiloadduci potuerunl, aut cum scriplura Hermae conjungi, qux sola mcechos amat, ut

[ocr errors]

responsionesconlineal. Objecta autem illa vel omnia el sola fuerunt, quae calholici haerelicis opponebanl, et ad quae a Terlulliano responsionem oxspcclabant atque poslulabanl ; quod si factuin putcmus, tum Tertullianus censeri non potest Ignatium idco ignorassn, quia eum non nominabat; ncque enim pro se nominare poluil, neque adversus se nominare debuil, nisi eos lanlum, quorura aucloritas ei objiciebatur. Vel objecla baec TertuIIianus sibi ipsi fecit, cum delcctu et pro arbilrio, et non cx prasseriplo calholicorum, quod verisimillimum est; et tum inde colligi nullo modo potest, omnibus illius a;vi calholicis ignotum fuisse Ignatium nostrum, quod Tcrlullianus eum non nominaveril, qui objecia non ab illis accepit, neque omnia quae illi objicere aut possenl aut solerent Iraclavit, sed ipse sibi prout ipsi visum est objecil,quo fucilius solveret. Male igilur vir doclissimus el Tertulliano et calholicis hoc argumento Ignatium noslrnm ignolum fuisse colligit. At quaedam de ecclesiaslicis scriploribus adduxerunl vel calholici, vel Tcrlullianus pro calholica sententia ; hoc sallem ncgari videtur non posse. Cur non igitur Ignaliurn inter ecclesiasticos scriptores nominarunt, nisi quod eum nou noverunt ? Respondeo, si ullusomnino ut ecclosiasticus scriptor in illo opere fuerit teslis productus, unus tantum fuit, scilicel, Hermas: qui tamcn non ut ecclesiasticus, sed ut canouicus scriptor produci videlur, ad cujus aucloritalem irnminuendam Terlullianus respondel, quod

sliani, ob crimen moechiae ejecli per poenitentiam recipi in Ecclesiam deberent. Ignatius aulem nihil dc mocchis halict, nihil de iis, qui dum intra ecclesiam sunt, aul illud, aut aliud quodvis grave crimcn pcrpetranl. Ille ad unilalem ecclesiasticam hortatur Pbiladclphenses, el ad consensum cum episcopo suo: Quotquot enim Dei sunt et Jesu Christi, inquit, isti cum eo sunt: et quolquol utique ptenitentes veniunt in unilutem Ecclesise, isti Dei erunt. Ac rursus posl pauca: Vbi divisio est et ira, Deus non habitat. Omnibus igilur painitenlibus dimittit Deus, si pmniteanl in unitatem Dei, et concilium episcopi. Hsec Ignatius noster de haereticis el schismaticis loquilurad uuitatem Ecclesiae et concilium episcopi redeunlibus. Omnia quae utramque sententium antecedunt aut sequuntur, hoc verissimum essc evincunt. Nihil ille do mcechis, nihil de sicariis, de idololalris nihil. &vjftzt jjt.piiifi.v xol x.xo.iSauxaXta?, inquit, et hoc argumenlum late persequilur. Schismalicis et haerelicis porsistcntibus aBtcrnum supplicium minalur, resipiscenlibus rcceplionem suadet et salutem spondet, quibus receptio in Ecclesiam uegata nunquam fuit. Imo gravissima peccala exlra Ecclesiam a schismalicis aut hoerelicis perpelrata, etiam Montanistis judicibus, receptionem in Ecclcsiam pcenilenlibus non pra?cludebanl. Cui enim dubium«...aitTerlullianushoc ipso De pudicitia libro, hxreticum institutione deceplum, cognilo poslmodum casu,et poenitentia expiato,etveniam comequi, et in Ecclesiam redigi ? Ilecc igitur

ejus scriptura divino instrumento non meruisset in- D Ignatiana ad eam quaeslionem non speclabanl, nec a

cidi ; quod nemo unquam respondissel de auctore, quia neminepro canonico haberclur, aul qui simpliciler ul ccclesiasticus luntummodo proponcrelur. Praelerea Terlullianus diserie cavet in hoc ipso opere,ne quisquam, prater scriplores canonicos, eam litem disceplcl. N<im non lantum ad Ucrm.-o Pastorem, cum picto pastore in calice collalum respondet: At ego ejus Pastoris scripturas haurio, qui non potest frangi, sed et cum pro sua sentenlia Barnabam laudul, et Etermae prefert, id non sine prafatione facit: Volo tamen ex redundantia alicujus eliam comitis apostolorum testimonium super

calholicis usurpari in ea re poterant ; quod igitur Ignatius nosler in eo libro non nominetur, nec cum calholicis.necTertulliano ignolum fuisse oslendit.Ila conjecturis ex Tertulliani silenlio male nalis, totique capiti oclavo,quod ad nos spectal, responsum eslProximus, cui iguotus fuisse dicilur Ignatius noster, est Caius quidara, ut videtur, ciijus scripta orania perierunt. Si libri ejus exstarent, forte ex iis aliquid certi haberemus, quo haec conjeclura liquido refelii possel. Nunc cum fragmentum quoddam tanlummodo apud Eusebium exstet, idque sine nomine, cui argumenlum inuilitur : rnullo nobis dif

[ocr errors]

siiiiul multo debilior. Si saepiuscule Caius ille iu libris suis Ignatium nostrum nominasset, quod ab illo Ceri potuisse nemo certe, praeter Dallaeum, negare potest (vixit enim tertio saaculo, postquam fictae dicunlur Ignatii epistolas Salmasio, et Albertinoj ; niliil tameu id nos juvat.adquosilli nonpervenerunt. Ex intituto auctoris, et modo scribendi nihil repouere licebit,quoddeIrena30,Tertulliano, Epiphanio fecimus. Ad argumentum igitur e fragmento productum ex solo fragmento respondere possumus. Illud autem sic se habet: Artemon docebal Christum esse purum et nudum hominem, lgnatius contrarium docuit. Recte. Qui Arlemonem sequebantur, asserebant doctrinam suam esse anli

quod dicitur credibile videretur, nisi eis refragarentur primum quidem divinie Scripturse, deinde fratrum quorumdam scripta Victoris xtate antiquiora, qux illi adversus gentes pro veritate, et contra su temporis hxreticos scripserunt. Justinum intelligo, eti Miltiadem, et Tatianum, ac Clementem, aliosque quamplurimos, in quorum omnibus libris Chrislus ut Deus reprwsenlatur. Nam lrenxi quidem, et Melitonis, et reliquorum scripta quis est qui ignoret, qurn Chrislum Deum simul atque hominem prsedicant T Quibus verbis videlis eum proferre velle quorumdam fratrum scripta,tempus assignare ante Victoris aitatem, auctorcs certi generis indigitare, eos, uempe, qui adversus genles et hoereticos sui tem

quam, usque ad Victorem durasse, a Zephyrino esse n poris ex professo scripsere.Observare potestisalio'■ "rumcompluriumnominadeindusttiaab ipsofuisse

omissa, eorum praecipue, qui maxime erant noti. Causam igitur Caius nonassignavit.ob quam Ignatiumnominaret; curautem eumomitleret,|optimam et opportunissimam prodidit. Nullum igitur ex silentio hujus fragmenti Ignatio nostro periculum. Idem judicandum de Clemenle Alexandrino, inquit. Imo vero de Clementis Alexandrini silentio nihil liquando afflrmari.nihil indecertoconcludipotest. Quamplurima enimejus scripta perierunt, ut 'rTTOTviruiaEwv libri Viii, De paschate lib. i, De jejunio disputatio, De oblrectatrone lib. i, De canonibus ecclesiasticis et advcrsus Judaizantes lib. i. Utrum Ignatii in illis veleorum aliquo meminerit, necne.nemo certo affirmare potest. In Admonilionc "ad gentes, in tribus Pxdagogi libris, in tractatibus duobus, quorum nunc unus, nunc alter locum octavi libri Stromateon occupabat, qui jam tandem ambo exstant, nullum omnino scriptorem Christianum nominat Clemens. At in libris Stromateon plurimos gentiles et Chrislianos nominat Ignatium nunquam. Plurimos quidem gentiles nominat, sed quid hoc ad Ignatium? non paucos etiam hasreticos citat, sed nec inter eos Ignatius requirendus est. Christianos, hoc est catholicos non plurimos, sed paucissimos nominat, tres certe tantum, si modo et illi catholici omnes sint, Barnabam, Clementem, Hermam, omnes certe tanquam S. Paulo coavos, et tanquam sacros potius quam ecclesiasticos scriptores. KArJtij-jC, inquit, 6 aifSoToXot;, 6

mutatam. Caius producit econlra eos qui ante le phyrinum scripseiv, qui Christum et Deum et honUnemprsedkarunt. Intereos Ignatium non nominat; ergo eum ignorabat. Ut Caium ideo ignorasse Ignatium constet, quia eum nonnominavit,necesse est ut etiam conslet eum omnes,quos idem scripsisse norit,nominasse.Id vero constare non potest;erant enim quamplurimi qui ante Zephyrinum scripsere, etChristum Deum et hominem dixere,quos neque Caius nominat, neque ignorasse censendus est. Imo certum est Caium aliquorum testimonia omisisse quae cognovit, et,quod rem nostram propius spectat, ideo nonnullapraeteriisse, quod ea omnibus nota putaret, in quorum numero merito sane Ignatiusponendus est omniumnotissimus;fatente etiam viro doctissimo, si episiolas illas scripsit, eas non potuisse nonomnibus esse cognitissimas, sine qua assertione argumentum negaus nullius ssset ponderis. Praeterea, certi generis scriptores incertus ille auctor statuit producere.non autem alios,in quo genere S. Ignatius minime recensebatur, eos, scilicet, qui adversus gentes scripserunt, et ex professo adversus haereticos. Videmus igitur illius iuslitutum atque propositum fuisse tales auctoresproducere.qualis Ignatius non fuit; tales onuttere, qualis Ignatius omnino fuit. Ex silentio igitur Caii non potest inferri ignoratio Ignatii, Haec oonnia in verbis ab Eusebio laudatis reperiuntur. Cura enim dicereut Artemoniciantiquioresomnes, etiamapostolos,eorum doctrinam tradidisse, eam

que inEcclesiacustoditam fuisse usquead Victoris D aTtoaroXo<; BapviSa?, Oeta; ^ Suvaptc fj Ttp 'Epjxqt

Xit' artoxiXoijnv XaXoutra. Scriptorem catholicum secundi aevi ne unumquidem nominat: si Ignatium praBtereat.praeterit et Polycarpum,et Papiam, et Quadratum, et Arislidem, etJustinum, etMelitonem,et Athenagoram, etDionysium, et Hippolytum.et Hegesippum,et Irenaeum ; quosomnes eum ignoravisse non puto,magis quam magistrum suum Pantaenum. Sed mirum est, inquit, qui vel ex una Clementis ad Corinthios epislola tria qualuorve loca in Stromateon opere descripsit; nihil in tam multis Ignatii,ne sententiam quidemunamreperisse quam notaret. Cur non et Barnabam etiam producit, qui saepius

9

[ocr errors]

in eo opere laudatur ? cur non et Hermara, qui A produceret, quo refelleret et refutaret, quo aperti

adhuc frequentius adducitur ?Quicunque Clementis

Stromaleas probe novit, nunquam mirabitur ab eo

Ignatium esse prreteritum, tres reliquos toties ci

tatos. Instituitillic gnosticum suum, non vulgari

bus theologiae principiis imbutum, sed ultra alio.

rum Christianorum sortem elevatum.et ut magister

Origenis myslica quaeque et anagogica ubique se

ctatur ; qualia in Barnab» epistola,et Hermae Pas

tore plurima occurrunt, in simplicissimis et moni

torum tantummodo salubrium plenislgnatii episto

ljs non reperiuntur.Seddices.etiam Clementis epi

stola simplicitatem apostolicam spirat: ex illa vero

tria quatuorve loco affert. lta sane. Sed Clemens

Alexandrinus etiam in illa aliquid non simplex et

mendacii et falsi testimonii reos teneret ?Verumsi hoc non fecisset, suam ipse iraditionem ad harum normam correxissst. Ante dixerat opportunum hunc locum esse Jgnaiiana nostra commemorandi, nunc, si commemorasset, sententiam suam correxisset; at eam aliter corrigere non poluit.nisi totam oblitterasset atque expunxisset. Hoccine autem huic loco opportunum esse potuit.quod totum everteret et expungeret? Hrns omnia merae sunt conjecturaB, et quidem infelicissimae, nec Ignatii epistolis, nec proposito Clemenlis ullo modo convenientes. Clemens non omneshaereses respexit,sed aliquas tantum,sua aetate maxime conspicuas etscriptisetiam ubique tunc temporis celebres.quibus maxime ca

vulgare animadvertit, sed ftCiaiv xeXetoxEpav prae p tholici vexabantur,cum antiquiores aliae jam pene

se ferens, quod ex illa non semel excerpit. Observat Clemenlem Romanum differentias eorum qui sunt probati in Ecclesia, describere, et inter eos ponere xbv Svvaxov Yvijxtiv e^emeTv, eum igitur locum bis citat, ;tum in primo libro, tum in sexto. Observat eum xtinov xiva xou rvioaxty.ou uirofpa«peiv, formam quamdam Gnostici describere,a.d quam omnes pene epistolae partes miro modo refert libro quarto. Notat ct mundos ejus post oceanum, quos cum Platonicis confert. Talia apud Ignatium nostrum invenire non erat. Silentium igilur Alexandrini non indicat Ignatiana non fuisse, sed ad informandum Gnosticum,ad [mysticam, et anagogicam, tropologicamque doctrinam illustrandam, aul philosophiam excolendam minime idonea.

Sed certum et definitum nobis locum indicat Stromateon opere 1. vn, p. 764, quo sine dubio Ignatii nomen posuisset Clemens,si epistolas ejus unquam vidisset. Mira quidem haec perpicacia, et scribendi moris apud veteres accurata observatio, quoe quo quisque loco quemlibet se antiquiorem nomiuare debuerit, indicare potuit. Ubi tradit hierelicorumseclas Adriani demum Augusti temporibus coalesccre cmpisse, opportunus erat locus lgnatiana nostracommemorandi.Qmil vero,an aliquid in suam sententiam ex Ignatianis trahere potuit?An Ignatius illi idoneus testis fuit, ex quo probaret ha;reticos non nisi sub Adriani imperio ccepisse, cum ipse ante Adrianumsub medio Trajani imperio passus sit? Non hoc vult vir doctissimus; ad

evanuissent. Harum initia aliquo modo indicat, Ecclesia posteriores ostendit.nec tam quidem antiquas quam ipsi jactitabant. Quod enim Basilides Glauciam magistrum suum assereret, quem discipuli ejusPetri interpretem fuisse affirmabant;quod Valentiniani ad Theodadi, tanquam S. Pauli discipulumhacreseossuaBoriginemreferrentjhaec omnia quasi non satis certa rejecit, et quae harum haereseon antiquitatem minime probarent. Aliter satis novit omnium eruditissimus Clemens,non tantum sub Trajano ante Adrianum,non tantum sub tempore martyrii lgnatiani.utipse Ignatius indicat sed, etiam oevo apostolorum haereticos aliquos exstitisse, utet historia ecclesiastica, et ipsae etiam S. , Scripturaa lestantur. Iniquissimum igitur est hoc 'loco postulare, ut Clemens Ignatium noslrum, si scivissct, citaret; ab omni ratione alienissimum, ignoravisse eum, quod non cilaverit, concludere. Verumenimvero eadem est, inquit, et alterius cujusdam Clementis sententise ratio. Ille enim statuit Christum unum tantum annum in tcrris prsedicasse; at lgnatius noster diserte scribit Dominum tribus post baptismum annis praedicavisse evangelium. Imo vero noster Ignatius haec nunquam scripsit. Quae enim recitat Dallaeus ex epistola ad Trallianos pagina 76, eodem quidem loco apud Usserium inveniuntur ; sed tota pagina miniala est, et ea verba non ad auctorem.sedinterpolatorem epistolaB referendasunt, et ad nos non spectant, qui epistolam ad Trallianos quidem, sed ab omnibus assu

sententiam suam confirmandam non poluit Cle- D mentis liberam,defendimus.Et tamen hoc unicum

mens Ignatium nominare, debuit ad refellendam. Duram profecto legem scriptoribus antiquis figit, qui necessitatem iis imponit citandi clarissimos Eccleshr! antistites contra suam sententiam.Neque hoc vult vir doctissimis; quid igitur? lgnatianas ephtolas traditioni sux apertissime repugnantes si scivisset, aliquidcerte fecisset,quod non fecit;quid autem hoc est ? vel eas refutassel; imo vero hoc nunquam fecisset. Quisquamne veterum Christianorum eam de antiquioribus Patribuset episcopis de apostolorum discipulisetmartyribusopinionem, de seipso eam praesumptionem habuil, ut eos ideo

argumentum affert.quo probetlgnatiumet Origeni, et Julio Africano, et Lactantio ignotum fuisse, Ejusdem farinae sunt quse de Paulo conjugato,et de resurrectione Christi habet: quaead adversus Ignatium Baronii,non autem nostrum sunt allata. Nihil tamen aliud affert.utprobet Ignatium etiam Diony— sio Alexandrino fuisse ignotum. Quod ad eos igitur speclat,expungenda plane ex litulo capitis magna illa nominaOrigenis,Julii Africani. Laclantii, Dionysii Alexandrini,et ipsius etiam Hieronymi. Nihil certe hactenus adductum est,quo probetur aut verisimile reddatur, Ignatium nostrum Clementi

« ПредыдущаяПродолжить »