Изображения страниц
PDF
[ocr errors]

Οlim φuidem cum una esset vinea de qua dictum est, Νam υinea Domini Sabaoth, domus Ιsrael est"; unum ceu torcular in illa erat, cujus meminit Isaias ex persona Domini, dicens : Ει αdificαυί ιurrim, et proιorcular (odi in ea ". Ρer ιurrim vero, Ηierosolymitanum forιasse templum significat, per proιorcular autem, altare in templo situm : φuod sane merito non torcular, sed protοrcular vocavit, quia spiritualibus corporalia praeibanι, eι Νονum Τestamentum a Veteri praeceditur, φuod symbola imaginesque veritatis apud Judaeos conservabat : ideo alιare ipsorum non torcular, sed proιorcular vocabatur. Αι cum una esset vinea, unum erat torcular, unius templi altare. Τres porro psalmi de quibus jam sermo, non unum, sed plura torcularia memorant, queis indicantur ecclesiae Servatoris nostri ιοιum per orbem constitutae. In praesenti vero, statim dicitur in titulo, Pro 1orcularibus : mox subsumitur : Ωuam dilecία tabernacula tua, Domine υίrtutum ! φuibus pene declaraιur quaenam illa praemissa tabernacula fuerint. Palam quippe dicitur esse ιabernacula Domini, videlicet ecclesias ejus, quasinsequentibusiclarius his verbis commemorat : -VEns. 5. Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Sub haec rursus aiι : Αltaria ιua, Domine υίrtutum. Αc perpendas, quaeso, annon pari, atqueintiιuloqui Ρrotorcularibusscribitur, oratione ιabernacula pluraliter exprimanιur, itidemque atria et altaria; ita uι non jam antiquum illud unum ιabernaculum Jerosolymis situm, non unum ibidem μositum allare, non unum atrium eodem consistens loco , sed universa per orbem allaria, ιabermacula et atria hic Scriptura significet. Αlii quidem, ait, alia diligunt et magni faciunt; mihi vero, Do

[ocr errors]

τούτων προρρήσεις εκφήναι. Πολύς γούν ήν ο περί της γενέσεως αυτού λόγος, ήν εν τώ πς' ψταλμώ έ=κεκρυμμένως ηνίξατο και επιπλείων και βαθύτερος ο περί του θανάτου αυτού, όν υπέρ ανθρώπων άνεδέξατο, ός ένι των πάντωνεπιγεγραμμένων υιών Κεφε τελευταίος λέγω δε τώ πζ περιείληπται. Οι δε τούτων ηγούμενοι δύο ψαλμοί, ό τε μετά χείρας και ο εξής αυτώ, την εις ανθρώπους αυτού παρουσίαν να τα επί ταύτη κατορθώματα θεσπίζουσιν. "Ο γε μεν προκείμενος επιγέγραπται, εις το τέλος, υπέρ των ληνών. Τριών δε όντων των την τοιαύτην επιγραφήν εχόντων, είς μεν ούτος τυγχάνει ομοίως δε επιγέγραπται και ο η', και πάλιν ο π. Αλλά τούτων μεν δύο ώνομάσθησαν ψαλμοί, ό τε η' και ο παρών. Διο χρηστών παρόντων απαγγελίας περιέχουσιν. Ο δε π' ήν μεν Υπέρ των ληνών, ου μην και ψαλμες, διά το σκυθρωπά τινα περιέχειν κατά του ΙσραήλΤρείς δεόντες οι Υπέρ των ληνών, τρισίν ανάκεινται προσώποις ο μεν η τώ Δαυίδ, ο δε π τώ Ασάφ, ο δε μετά χείρας τοίς υιοίς Κορέ. Και συμφώνως γε οι τρείς επιγράφονται εις το τέλος, ώς oίμαι, διά τάς εν αυτοίς προφητείας, εις το τέλος των καιρών, και επί συντελεία του αιώνος επιτελεσθείσας. Πάλαι μεν ούν, ώς αν ενός υπάρχοντος αμπελώνος, περί ου είρητο, Ο γάρ αμπελών Κυρίου Σαβαώθ οίκος του Ισραήλ έστι μία ώσπερ ληνός ήν εν αυτώ, ής μέμνηται ο Ησαϊας εκ προσώπου του Κυρίου λέγων. Και ώκοδόμησα πύργον, και προλήνιον ώρυξα εν αυτώ. Εσήμαινε δε άρα, δια μεν του πύργου τον εν Ιεροσολυμοις νεών, δια δε του προληνίου το πρός τώ ναώ θυσιαστήριον, όπερ ου ληνόν, αλλά προλήνιον ώνόμασεν, εικοτως επειδή των νοητών τα σωματικά προηγείτο, και προ της Καινής Διαθήκης η παλαιά σύμβολα και εικόνας των αληθών παρά Ιουδαίοις εφυλάττετο διόπερ ου ληνός, αλλά προλήνιον ώνομάζετο το παρ' εκείνοις θυσιαστήριον. Ως ενός δε του αμπελώνος, μία ήν πάλαι ληνός, και ενός ναού θυσιαστήριον. Οι δε εν τώ παρόντι δηλούμενοι τρείς ψαλμοί ου περί μιάς, αλλά περί πολλών μνημονεύουσι ληνών, των ανά πάσαν την οικουμένην του Σωτήρος ημών εκκλησιών τούτον δηλουμένων τον τρόπον. Αυτίκα διά των προκειμένων είρηται μεν εν τη προγραφή υπέρ των ληνών, εξής δε επιλέγεται. Ως αγαπητά τα σκηνώματά

[ocr errors][merged small]
[ocr errors][ocr errors]

ρια και τα σκηνώματα και τας αυλάς δηλούντος. "Αλλοι μεν ούν άλλα, φησίν, αγαπώσι, και περί πολλού ποιούνται εμοί δε, ώ Κύριε, τα σά σκηνώματα προσφιλή και αγαπητά τυγχάνει, εν οίς κατηξίωσας αυτός άμα ανθρώποις τας διατριβάς ποιησάμενος κατασκηνώσαι , φήσας . Οπου δύο ή τρεις συνηγμένοι εισιν εις το εμόν όνομα, εκεί είμι εν μέσω αυτών. Ούτω δέ μοι προσφιλή και αγαπητά τυγχάνει τα ειρημένα, ώστε δι' υπερβολήν επιθυμίας αυτών ομολογείν εκλείπειν την ψυχήν μου τώ περί αυτάς πόθω νικωμένην, και της ζωής αυτής προτιμάντας εν ταις αυλαίς σου διατριβάς. Και ου μόνη γε η ψυχή μου εκλείπει, αλλά και η καρδία μου και προς τη καρδία μου και αυτό μου το σώμα και η σαρξ ήν περιβέβλημαι. Και ταύτα γαρ εκ της μνήμης της παρά σοί ζωής χαράς πληρούται και ευφροσύνης ώστ' αληθεύοντά με λέγειν. Η καρδία μου και ή σάρξ μου ήγαλλιάσαντο επί Θεόν ζώντα. Ζών γαρ ο ημέτερος Θεός, και μόνος ιδιόκτητον και φυσικήν εν αυτώ κεκτημένος ζωήν, μάλλον δε αυτός ών η πηγή πάσης ζωής, πάσι τοίς πλησιάζουσι ταύτης μεταδίδωσι. Διόπερ και και συγχαίρει, άτε δι' αυτής κοινωνήσουσα αιωνίου Ταύτα δέ φησιν ο Προφήτης διδάσκων, οποίον είχε έρωτα και πόθον περί τα υπ' αυτού προφητευόμενα. Διόπερ ο Σωτήρ ημών έλεγε . Πολλοί προφήται και δίκαιοι επεθύμησαν ιδείν ά ύμείς βλέπετε, και ουκ είδον. Την σάρκα δέ φησιν άμα τη καρδία αγαλλιάσθαι επί Θεόν ζώντα, αινιττόμενος, ώς oίμαι,

[merged small][ocr errors]

τα καθ' όλης της ανθρώπων οικουμένης θυσιαστή-Α mine, ιabernacula tua, dilecta eι amabilia sunt, in

,

[ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors]
[ocr errors][graphic]

pariterque turtur nid um, videlicet anima quae Α και τρυγών νοσσιάν ή κατά την ενεστώσαν ζωτ.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

πώς ερείτε τη ψυχή μου, μεταναστεύου επε τα όρη ώς στρουθίον; Και ρυσθέντες γε εκ χειρός έχθρών, ώμολόγουν λέγοντες και αυτοί. Η ψυχή ήμών ώς στρουθίον εβρύσθη εκ της παγίδες των θηρευόντων. Αφανείς ούν και αόρατοι οι θηρευται ταις τον ουράνιον και μετάρσιον βίον μεταδιωκούσαις ψυχαίς επιβουλεύοντες, δίκτυα και παγίδας ιστώντες, θήρατρά τε παντοία κατεσκεύαζονείς επιβουλην αυτών. Και ταύτά γε παρίστατο διά του προηγουμένου ψαλμού, εν ώ είρητο. Οτι ιδού οι εχθροί σου ήχησαν, και οι μισούντές σε ήραν κεφαλήν. Επί τον λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώμην, έβουλεύσαντο κατά των οσίων σου. Κατά τούτους των διωγμών καιρούς, καθ' ους

bernacula, atria et altaria Dei in perfugium ac re- C οι εχθροί του Θεού τον λαόν αυτού πολεμούντες

quiem invenerunι. Ε re aulem dixeris, expeditos illos ιuilites, qui monasticam vitan amplexi sunt, pro passeribus habendos esse, eos aulem qui liberis dant operam, eι reliquis vitae negotiis et curis se dedunt, ιurιuris vicem agere : quam jubet ofΙerre Deo pullos suos, eosque in allaribus ceu in nido deponere et consecrare.

ήλαυνον, οι του Θεού άνθρωποι δίκην στρουθίων ώδε κακείσε περιφεύγοντες, ύστερόν ποτε ειρήνης καταξιωθέντες, εύρον τα σκηνώματα του Θεού, και τας αυλάς αυτού, και τα θυσιαστήρια καταφυγήν εαυτοίς και ανάπαυσιν. Είποις δ' αν τους μεν ευζώνους και τον μονήρη βίον επανηρημένους είναι στρουθίον, τους δε παιδοποιίας και της άλλης οικονομίας πρόνοιαν

πεποιημένους, την τρυγόνα, ήν τώ Θεώ φησι προσφέρειν δείν τους εαυτούς νεοττούς και ανατιθέναι αυ

[ocr errors][ocr errors]

" αλλά και η καρδία μου και η σάρξ μου επί

Ο βασιλεύς μου και ο Θεός μου, μακάριοι πάντες οι κατοικούντες εν τώ οίκω σου, εις τους αιώνας των αιώνων αινέσουσί σε. Διάψαλμα. Διά τί προσφιλή μοι τυγχάνει και αγαπητά τα σκηνώματά σου, και τίνος ένεκα εκλείπει η ψυχή μου περί αυτά, ::Υ: ήγαλλιάσατο; Επειδήπερ εύρεν εαυτώ στρουθίον οικίαν και τρυγών νοσσιάν, τα θυσιαστήριά σου, Κύριε των δυνάμεων παρ' οίς θυσιαστηρίοις οι μη προς βραχύ διατρίβοντες, αλλ' εις το διηνεκές κατοικούντες, και παραμόνως εμμένοντες, τρισμακάριοι τυγχάνουσι. Τούτο δ' ειπών, πάντα τα παρά Μωύσει νόμιμα περιέγραψεν. Ου γαρ μακαρίους είπε τους εμπεριτόμους, ουδε τους τα Σάββατα φυλάττοντας, ουδε τους τάς παρά Μωύσει θυσίας και τας λοιπας του σωματικού νόμου εντολάς επιτηρούντας, αλλ' ουδε τους απογόνους Αβραάμ, ουδε τον Ισραήλ,

ουδε το Ιουδαίων έθνος, αλλ' απαξαπλώς άπαντας τους κατοικούντας εν τώ οίκω του Θεού. Τι γάρ αν γένοιτο αληθώς μακαριώτερον του βασιλέα μεν τον Θεόν αυτού, και τον Κύριον των δυνάμεων επιγράφεσθαι, οικείν δε τον οίκον αυτού διηνεκώς, εξ ου πορίζεται ή του Θεού αθανασία και η αιώνιος ζωή; Τούτο γούν παρίστησιν ο λόγος φάσκων. Εις τους αιώνας των αιώνων αινέσουσί σε οι κατοικούντες εν τώ οίκω σου. Πώς δ' αν άλλως δύναιτό τις εις τους αιώνας των αιώνων τον Θεόν αινείν ή διαιωνίζων και αυτός, αίδιόν τε και αθάνατον κεκτημένος ζωήν; Μακάριος ανήρ ού έστιν αντίληψις αυτού παρά σού, αναβάσεις εν τη καρδία αυτού διέθετο, εις την κοιλάδα του κλαυθμώνος, εις τόν τόπον δν έθετο. Πληρώσας τον ειρμόν και την ακολουθίαν της διανοίας, μεταβολή κέχρηται του λόγου από διαψάλματος. Διόπερ ανωτέρω πληθυντικώς μακαρίους τους κατοικούντας εν τώ οίκω του Θεού είπών, ενταύθα ένα τινα μακαρίζει κατά εξαίρετον. Τίνα δε τούτον ή τον εν τη κοιλάδι του κλαυθμώνος αντιλήψεως της παρά του Θεού ήξιωμένον, τον και αναβάσεις έσχηκότα Θεού εν τη καρδία αυτού; Τούτον γάρ τον άνδρα πάλιν μακαρίζει αλλ' ου τον των παρά Μωύσει σωματικών εντολών φύλακα. Τοιούτος δέ εστι πάς ο αποκλαόμενος εαυτόν εν τώ θνητώ και ανθρωπίνω βίω, και την επίγειον ταύτην ζωην βαρούμενος, ήν κοιλάδα κλαυθμώνος ο λόγος ονομάζει, διά το κλαυθμού άξια είναι τα ενταύθα, κλαυθμού τε άξια πράττειν τους επί γης ανθρώπους, και διά τό τους αγίους του Θεού κατά τον παρόντα βίον αποκλάεσθαι, στενάζοντας και βαρουμένους κατά τον Απόστολον. Πάς ούν ο εν τη κοιλάδι του κλαυθμώνος, τουτέστιν εν τώ θνητώ βίω της παρά του Θεού αντιλήψεως τυγχάνων, μακάριος αληθώς αν είη , ότε μάλιστα αναβάσεις του Θεού εν τη καρδία αυτού γίνονται. Τών γάρ άλλων ανθρώπων θνητοίς λoγισμoίς καθελκομένων εις πάν είδος αμαρτίας, αλλά και δαιμόνων επιβολαίς, και πονηρών πνευμάτων ενθυμήσεσι υποσκελιζομένων, ο μη τούτοις αλισκόμενος, κατά δε Θεού χάριν αναβάσεις αγαθάς και λογισμούς εκ Θεού πεμπομένους εν τη καρδία αυτού κτώμενος, ούτος αληθώς μακάριος, ο και διά παντός κατοικών εν τώ οίκω του Θεού, και ώσπερ ιερεύς τις μόνη τη λατρεία του Θεού σχολάζων, και μακάριος ούτος άτε πρώτον μεν αντιλήπτορα έχων τον Θεόν βοηθούντα

αυτώ, και αντιλαμβανόμενον εν πάσαις αυτού ταϊς D

πράξεσιν έπειτα κεκτημένος αναβάσεις Θεού εν τη καρδία αυτού αγαθούς δε λογισμούς σημαίνουσιν αι αναβάσεις και αγαθάς ενθυμήσεις τας κατά Θεού βουλήν ανιούσας και ανατρεχούσας επί την μνήμην του μακαριζομένου. Νοήσεις δε τούτο παραθεις τό Οταν διώκωσιν υμάς και άγνωσιν εις συνέδρια, μή μεφιμνήσητε πως ήτί λαλήσητε δοθήσεται γάρ υμίν ο λόγος εν ανοίξει του στόματος υμών, ου

[ocr errors]
[ocr errors]

τως μακαρίζεται. Ούτος δε αυτός εν τω χωρίω του κλαυθμώνος, θεού Διαθήκην και τα λόγια αυτού πρεσβεύων διέθετα, ι

[ocr errors][ocr errors]

τουτέστιν εν τώ περιγείω τόπω την του Symmachus sic hahet, Ρragrediens υallem plorabat. Ηic porro per vallen lacrymarum, humanam vitam indicari diximus, quam is qui beatus praedicatur pertransiens et transcurrens quasi advena quispiam et peregrinus, cα-lestis patriae amore flagrans, fletibus lacrymisque beatitudinem parientibus sese maceraι, secundum illud, Βeati φui lugent ". Ωualis eraι Paulus qui talia faιur : Νos ηui sumus in tabernaculo, ingemiscimus grαυati ". Ρro illo au1em, In loco φuem posuit, Αquila, Fontem ponenι eam, Syιnmachus vero, Fons ordinabitur. Ωuem, inquit, fontem ponent, nisi vallem lacrymarum ! Τοιum autem locum sic Αquila interpretatur : Ρertranseunles in valle fletus, fontem ponent eam. Ηis porro significat, advenas et peregrinos in hac vita, hominum vallem in fontem posituros, sive fontem ordinaturos esse ex Symmacho, hacque voce «livinam doctrinam appellant. Fons φuippe vitae poιus immortalitatis in valle fletus a Dei et hominiΜικ, apud hominum genus constituitur, per vivificam scilicet et piam doctrinam, φuam cum ipsi adierunt, ιum aliis per scripta sua reliquerunt. VΕRs. 8. Ιis vero ipsis in lacrymarum mercedem condignumque fructum, benedictiohem rependet ipsorum legislator. Quibusnam benedictionem impertiet, nisi iis φui in hac valle lacrymis dediti, fontem in illa posuerint ! Pro illo autem, legisίαιor; Αφuila, matutinus, Symnachus vero, commonstrator, dixit , ηuinta autem editio, Ωui illuminat, alia item φuaedam sexta editio, Ωui docet. Ita ιιι ex omnibus salutare Verbum indicari, subintelligere liceat. Ipse namque est legislator, illumina1or, doctor, idemque matutinus et commonstrator ; secundum singulas virtutum suarum rationes his usus vocabulis. Α φuo benedictionem nacti qui in valle lacrymantur, ibunt, iter suum perficientes ac in dies roborati; ita ut semper proficiant, et ex minori in majorem virtutem accedant, et a gloria in gloriam, ut ait divinus Αpostolus : In eamdenι imaginem transformati a gloria in gloriam ". Ωuare Symmachus sic interpretatus est : Ιιer facient er υίrtute in virtutem.

[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

Αντί δε τού, Διέθετο εις την κοι.1άδα του κ. Σαε". μώνος, ο Σύμμαχός φησι, Προοδεύων κοι.1άδα έκλαεν. Κοιλάδα δε κλαυθμώνος εν τούτοις τον ανθρώπινον έφαμεν δηλούσθαι βίον, όν ο μακαριζόμενος παροδεύων και παρατρέχων, ώσπερ τις πάροικος και παρεπίδημος, την επουράνιον εαυτου πατρίδα ποθών, αποκλάεται κλαυθμόν τον μακαριοποιον κατά το Μακάριοι οι κλαίοντες. 0ίος ήν ο Παύλος λέγωνΗμείς οι όντες εν τώ σκήνει στενάζομεν..βαρούμε2οι. Αντί δε τού, Εις τόπον δν έθετο, ο μεν Ακύλας φησί, Πηγήν θήσονται αυτήν ο δε Σύμμαχος, Πηγή τάξεται. Τίνα δε αυτήν, φησί, πηγήν θήσονται, ή δηλονότι την κοιλάδα του κλαυθμώνος; "Ολον γούν ούτως ήρμήνευσεν ο Ακύλας ειπών Παρερχόμενων εν κοιλάδι του κλαυθμού, πηγήν θήσονται αυτήν-, Β Δηλοί δε διά τούτων, ώς άρα οι πάροικοι και παρεπίδημοι εν τώ βίω τούτω την των ανθρώπων κοιλάδα πηγήν θήσoυσι, ή τάξoυσι πηγήν κατά τον Σύμμαχον, την ένθεον διδασκαλίαν τούτον ονομάσαντες τον τρόπον. Πηγή γάρ ζωής και ποτον αθανασίας εν τη κοιλάδι του κλαυθ μώνος τώ των ανθρώπων βίω καταβεβληται υπό των του Θεού ανθρώπων διά της ζωοποιού και θεοσεβούς διδασκαλίας, ήν αυτοί μετήλθον, και ετέροις καταλελοίπασιν εν ταις εαυτών γραφαις. Τούτοις δε αυτοίς, φησίν, ευλογίας μισθόν του κλαυθμού και καρπόν επάξιον δώσει ο νομοθέτης αυτών. Τίσι δε τούτοις δώσει τας ευλογίας, ή δηλονότι τοίς εν τη κοιλάδι ταύτη αποκλαομένοις και πηγήν εν αυτή θεμένοις; Αντί δε τού, ο νομοθετών, ο μεν Ακύλας, πρώϊμος, ώνόμασεν, ο δε Σύμμαχος, ο υποδείκτης ή δε πέμπτη έκδοσις, ο φωτίζων άλλη δε τις παρά ταύτα έκδοσις έκτη, ο διδάσκων ώστε εξ απάντων τον σωτήριον λόγον υπονοείν. Αυτός γάρ έστιν ο νομοθετών αυτός και ο φωτίζων και ο διδάσκων αυτός και ο πρώϊμος, αυτός και ο υποδείκτης, καθ' εκάστην επίνοιαν των εν αυτώ δυνάμεων ταύταις χρώμενος ταίς επωνυμίαις, παρ' ού οι εν τη κοιλάδι κλαίοντες, μεταλαβόντες ευλογίας, πορεύσονται την εαυτών πορείαν διανύοντες, και δυναμούμενοι οσημέραι ώς αεί προκόπτειν επιδιδόναι εκ δυνάμεως βραχυτέρας επί δύναμιν μείζονα, και από δόξης εις δόξαν, ώς φησιν ο θείος Απόστολος λέγων, την αυτήν εικόνα μεταμορφούμενοι από δόξης εις δόξαν. "Οθεν και ο Σύμμαχος ήρμήνευσεν ειπών Οδεύσουσιν εκ δυνάμεως εις δύναμιν, Οφθήσεται ο Θεός των θεών εν Σιών. Κύριε, ο Θεός των δυνάμεων, εισάκουσον της προσευχής μου, ενώτισαι, ο Θεός Ιακώβ. Ειπών, Ευ.λογίας δώσει ο νομοθετών, ακολούθως διδάσκει όπως δώσει τοίς εν τη κοιλάδι τάς ευλογίας. Πώς oύν, φησί, δώσει, αλλ' ή καταξιώσας οφθήναι επί της γης; Σφόδρα δε ακολούθως θεσπίσας ο λόγος ληνούς Θεού πλείστας μέλλειν έσεσθαι καθ' όλης οικουμένης και σκηνώματα πλείστα και αυλάς πλείους, και θυσιαστήρια πλείστα, επάγει την αιτίαν, δι' ην ήμελλε ταύτα πάντα επί γης συνίστασθαι. Τις δε ήν η αιτία διδάσκει λέγων 0p. θήσεται ο Θεός των θεών εν Σιών σαφώς παρου σίαν εις ανθρώπους Θεού και φανέρωσιν αυτού διδά,

[ocr errors]
[ocr errors]
« ПредыдущаяПродолжить »